Palatynat (Rheinpfalz, Pfalz; ang. Palatinate)

Wojciech Gogoliński18.01.2011 13:53

region winiarski w południowo-zachodnich Niemczech, leżący w dorzeczu Renu, na południe od regionu Hesja Nadreńska i na północ od granicy niemiecko-francuskiej, ciągnący się na długości około 80 km na obszarze Palatynatu, pośród wzgórz Lasu Palatynackiego (Pfälzerwald) biegnących z północy na południe, gdzie łączy się z Alzacją.

Jest określany niekiedy mianem niemieckiej Toskanii, z uwagi m.in. na ukształtowanie terenu oraz liczne uprawy fig oraz wiśni. Drugi co do wielkości region winiarski Niemiec (w niektórych latach nawet największy pod względem zbiorów). Głównie miasto winiarskie – Neustadt an der Weinstrasse. Klimat – ciepły, słoneczny, miejscami nawet podobny do śródziemnomorskiego, najcieplejszy i najsuchszy w całych Niemczech. Gleby – lessowe, ilaste, gliniaste, wapienne. Ogólna powierzchnia winnic – ok. 23,5 tys. ha. Roczna produkcja wina – około 2,2 mln hl (2. miejsce w Niemczech; około 1/3 win niemieckich), z czego 64,5% produkcji przypada na wina QmP i 35,5% na wina QbA. Średnia wydajność – około 99,1 hl/ha. Liczba rejonów upraw: Bereich – 2, Grosslage – 25, Einzellage – 333. Najpopularniejsze odmiany winogron: riesling (21% pow. upraw), müller-thurgau (19,4%), portugieser (10,5%), kerner (10%), silvaner (6,3%), dornfelder 95,1%), scheurebe (4,3%), spätburgunder (pinot noir; 3,6%). Struktura prod. – 79% produkcji przypada na wina białe. Struktura produkcji – ok. 35% przypada na wytwórnie rodzinne. Eksport – ok. 25% produkcji (główny rynek – Wielka Brytania). Obszary produkcji win o kontrolowanej nazwie pochodzenia: Bereich Mittelhaardt/Deutsche Weinstrasse (Grosslage: Feuerberg [Bad Dürkheim], Grafenstück [Bockenheim], Hochmess [Bad Dürkheim], Hofstück [Deidesheim], Höllenpfad [Grünstadt], Honigsäckel [Ungstein], Kobnert [Kallstadt], Mariengarten [Forst an der Weinstrasse], Meerspinne [Neustadt an der Weinstrasse Ortsteil Gimmeldingen], Pfaffengrund [Neustadt an der Weinstrasse Ortsteil Diedesfeld], Rebstöckel [Neustadt an der Weinstrasse Ortsteil Diedesfeld], Rosenbühl [Freinsheim], Schenkenböhl [Wachenheim], Schnepfenflug an der Weinstrasse [Forst an der Weinstrasse], Schnepfenflug vom Zellertal [Zell], Schwarzerde [Kirschenheim]) i Bereich Südliche Weinstrasse (Grosslage: Bischofskreuz [Walsheim], Guttenberg [Schweigen], Herrlich [Eschbach], Kloster Liebfrauenberg [Bad Bergzabern], Königsgarten [Godramstein], Mandelhöhe [Maikammer], Ordensgut [Edensheim], Schloss Ludwigshöhe [Edenkoben] i Trappenberg [Hochstadt]).

CHARAKTERYSTYKA. O winach palatynackich można na pewno powiedzieć to, że nie można ich zupełnie uogólniać. Nie dlatego, że nie mają zarysowanego stylu czy oblicza, jak w Hesji Nadreńskiej, chociaż i tu można spotkać jeszcze wytwórnie żyjące z Liebfraumilcha. Powód jest zgoła inny: Palatynat bardzo się zmienia, a dokładniej – unowocześnia. Pod koniec XVIII w., po zajęciu tego regionu przez wojska napoleońskie – jak na innych obszarach Niemiec – winnice zostały odebrane arystokracji i kościołom. Po roku 1812, w czasie wyprawy Napoleona na Moskwę, z uwagi na braki budżetowe, winogrady były z powrotem odsprzedawane poprzednim właścicielom. Dziś region jest znany m.in. z tego, że dominują tu małe gospodarstwa rodzinne. Prawda, wiele z nich odsprzedaje winogrona lub częściej – wina większym spółdzielniom, ale i one się szybko modernizują. Spora jednak część z nich z wolna się usamodzielnia. Palatynackie wina są najczęściej wytrawne i dość ekstraktywne.

Wzorem Niemiec i Alzacji prym wiedzie tu riesling, ale dobrze sobie radzi również pinot blanc i pinot gris. Bardzo dobrze udają się również wina czerwone, robione tradycyjnie z odmiany pinot noir (spätburgunder). Święci tu triumfy uprawiany kiedyś jako wypełniacz dornfelder. Warto zwłaszcza zwrócić uwagę na wina wychodzące spod ręki młodych winiarzy, zrzeszonych w organizacji Die Junge Pfalz.

FB