W stepie szerokim

Zapytani o miejsca, które najbardziej kojarzą się nam z kulturą wina, z pewnością pominiemy w naszym próżnym, zachodnioeuropejskim już mniemaniu pewien mały kraj na krańcach dawnej Rzeczypospolitej.

Niedopuszczalnym jednak grzechem przeciwko winiarskiemu obyciu jest ocena współczesnej Mołdawii wyłącznie przez pryzmat ciężkich dla kraju, a wyniszczających dla samego winiarstwa, sowieckich czasów. Złe wspomnienia ostatnich dekad nie powinny bowiem przyćmić kilku udanych tysiącleci. Niepodległe dziś państwo, którego granice przypominają w swoim kształcie winne grono, pozostaje w dionizyjskim kręgu kulturowym już od czasów antycznych.

Kłopotliwy spadek
fot. Dorota RomanowskaTen relatywnie mały kraj, będący niegdyś największym producentem i dostawcą na wewnętrzny rynek Związku Radzieckiego, wciąż odnotowuje wolumen produkcji bliski winiarskim potęgom świata. Dzisiejsza produkcja wina w Mołdawii, mimo licznych kryzysów, nadal plasuje się w pobliżu światowej czołówki i pozostaje jedną z kluczowych gałęzi tutejszej gospodarki. Trzeba mieć jednak na uwadze, że Mołdawia jest krajem naznaczonym piętnem szczęśliwie minionych czasów. Od wieków matkująca Mołdawii Rosja, która w carskich czasach przyniosła tutejszym winom międzynarodową sławę, w swoim sowieckim wydaniu pogrążyła lokalne winogrady w otchłani bylejakości. Przemysłowe winiarnie produkowały marnej klasy trunek na niewymagający, wszechrosyjski rynek. Należy przyznać samej współczesnej Rosji, że karząc Mołdawię za jej proeuropejskie dążenia brutalnym embargiem na winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...), przyczyniła się niechcący do rewolucji w tutejszym winiarstwie.

Château Vartely
Przykładem dobrze oddającym ducha nowoczesnego mołdawskiego winiarstwa, nastawionego na jakość kosztem ilości, jest niewątpliwie Château Vartely. Ten winiarski kompleks znajduje się zaledwie godzinę drogi od stołecznego Kiszyniowa, nieopodal miasta Orgiejów. Winiarnia jest przedsięwzięciem stosunkowo młodym, opartym o nasadzone początkiem XXI wieku winnice w południowej części kraju. Uprawiana na wapiennych skałach winoroślVitis vinifera.. reprezentowana jest w znakomitej większości przez tzw. odmiany międzynarodowe, choć znajdziemy tu także szczepy nieco bardziej uzasadnione historycznie. Nowoczesna winiarnia dysponuje własnym laboratorium, sporymi piwnicami do leżakowania wina, okazałym winnym archiwum oraz imponującymi salami degustacyjnymi dla przybywających gości. Bogatebogate – termin degustacyjny na określenie wina, w który... (...) portfolio zaskakuje mnogością etykiet. Znajdziemy tu zarówno pozwalające docenić lokalne terroir wina odmianowe, wyraźnie inspirowane europejskim winiarstwem, jak i klasyczne kupaże oraz odzwierciedlającą nazwę podstawowej linii win indywidualności w nowoczesnym wydaniu. Niemały jest także arsenał środków technicznych, pozwalających uzyskać wyraźnie poszukiwaną światowość stylu. Od pospolitych, stalowych tanków, po romantyczne w swojej estetyce dębowe beczki, od bezpretensjonalnych win do szybkiej konsumpcji aż po starzone wytrwale, godne wieczornej kontemplacji. Mimo że tutejszej produkcji nie sposób nazwać rzemieślniczą, nie znajdziemy tu też ani jednego zbiornika z winem bezdusznie sprowadzonym do funkcji przemysłowego towaru. Wciąż niezbyt przychylna opinia o winach mołdawskich na świecie nie pozwala na najmniejsze uproszczenia pod tym względem. Tutejsze wina trafiają przede wszystkim do odbiorców zagranicznych, co stanowi niewątpliwie dodatkowy czynnik wpływający na jakość, będącą tu, jak się zdaje, niegroźną obsesją.

Szlachetna indywidualność
Podstawową linią win jest ozdobiona elegancką postacią w kapeluszu seria Individo. Lokalność wina zamieniona została w pragmatycznym zamyśle twórców na preferowany przez ogół konsumentów międzynarodowy styl. Wyraźna inspiracja winiarstwem europejskim, przynajmniej na poziomie technicznym, wychodzi jednak zaskakująco dobrze. Odbiorcy oczekujący niezmąconej zbędnymi rytuałami konsumpcji będą niewątpliwie ukontentowani tym bezpiecznym wyborem. Pośród plejady pomysłów, znaleźć możemy tak niespotykane blendy jak choćby mieszanka traminera z sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...) czy też połączenie malbecfrancuska odmiana czerwonych winogron uprawianych głównie ... (...), rară neagră, syrah.
Prawdziwą sławę Château Vartely przynosi linia Taraboste (określenie używane w czasach starożytnej Dacji w stosunku do osób zasługujących na szczególny szacunek). Chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...) Taraboste 2013, leżakujące nad osadem (sur lie) przez pół roku, przywoływało myśli o dobrych, białych burgundach. Wino przystające w pełni do założonego stylu. Aromatyczne, kremowe, ze zintegrowaną już dobrze waniliową dębiną. Burgundzkie marzenia zdradza też Pinot Noirjedna z najbardziej rozpowszechnionych i najstarszych czerwo... (...) Taraboste 2009 (18 miesięcy w beczce), który nie przyniósłby wstydu francuskim wirtuozom tego szczepu. Wino sygnowane obliczem szacownego męża jest już wyraźnie ułożone, eleganckie w formie i obdarzone dojrzałym aromatem z dominująca nutą syryjskiego tytoniu i ciemnej czekolady. Warto zaznaczyć, że radość niosą tu także innej natury trunki. Poza winami spokojnymi Château Vartely oferuje także produkowane metodą tradycyjną wina musujące oraz przednie brandy.
Odwiedzających przybytek lub zdejmujących jego produkty ze sklepowych półek konsumentów czeka, bez cienia wątpliwości, pozytywne zaskoczenie.  Tutejsze winiarstwo czyni kolosalne postępy i z niebywałym zaangażowaniem zakopuje smutny padół dawnej niesławy.

fot. Joanna DulembaRadosław Froń jest autorem bloga paragrafwkieliszku.pl, który zdobył I miejsce w konkursie Blog Roku 2016 magazynu „Czas Wina”. Wśród nagród znalazł się również wyjazd do Mołdawii na zaproszenie Chateau Vartely, producenta m.in. win z linii Individo. Radek jest prawnikiem, pracuje w firmie doradczej. Współtworzył Stowarzyszenie Winiarzy Podkarpacia, jest członkiem Fundacji na Rzecz Promocji i Rozwoju Winiarstwa Galicja Vitis oraz wykładowcą w Podkarpackiej Akademii Wina. Właściciel niewielkiej winnicy, zaangażowany także w projekt nowego browaru rzemieślniczego.