Austriackie Clos Vougeot

Freigut Thallern to jedna z najstarszych i najmocniej wpisanych w historię winiarni w Austrii, od 874 lat nieprzerwanie produkująca wina – dziś głównie dla turystów, ale przez długie stulecia przede wszystkim dla słynnego Kloster Heiligenkreuz, którego wciąż jest własnością.

Pełna nazwa winiarni usytuowanej niemal w samym Gumpoldskirchen brzmi dumnie: Stiftsweingut Heiligenkreuz-Freigut Thallern, czyli Winiarnia Klasztoru Świętego Krzyża Freigut Thallern. Jej historia wpisana jest bowiem głęboko w dzieje średniowiecznego monastycyzmu.
Stift Heiligenkreuz to największy i najstarszy z wciąż działających klasztorów cysterskich w całej Europie. W 1133 roku ufundował go murgrabia Leopold III, zwany Dobrym, ten sam zresztą, za sprawą którego powstał w 1108 roku również dla wina zasłużony wiedeński Klosterneuburg. Monaster Świętego Krzyża może się pochwalić nie byle jaką relikwią – fragmentem krzyża, z którego zdjęto Chrystusa, podarowanym przez króla Jerozolimy Baldwina IV murgrabiemu Leopoldowi V Cnotliwemu w 1182 roku, który ten, po sześciu latach, zdecydował się przekazać opatowi klasztoru w Heiligenkreuz. Od 1983 relikwia jest wystawiana na widok publiczny.  

Ten właściwy Leopold
Fot. Freigut-ThallernMiędzy Leopoldem III a Leopoldem V, pominąwszy dwóch Henryków, Marchią Austriacką władał – co bardziej niż oczywiste – murgrabia Leopold IV, zwany Szczodrym. To za jego sprawą właśnie, 18 października 1141 roku, do włości klasztornych przyłączono niewielką wioskę opodal Gumpoldskirchen, której mieszkańcy tradycyjnie zajmowali się uprawą winorośli. Nazywała się Thallern. Od tego czasu po dziś, w klasztornej winiarni Freigut Thallern powstają doskonałe wina, będące wzorcową niemal ilustracją tego, co najlepsze w austriackim Thermenregion.
W 1516 roku wśród winnic wyrosła okazała kaplica św. Jana, a wokół niej z czasem pojawiły się dodatkowe zabudowania gospodarcze, dziś przekształcone w restaurację, sale degustacyjne w klimatycznych piwnicach, świetnie wyposażoną enotekę i pięknie urządzone pokoje gościnne. W kaplicy podziwiać można posąg Chrystusa otoczonego winoroślą wykonany przez Giovanniego Giulianiego.

Znak Czterech
Od dziesięciu lat nad jakością win z Freigut Thallern czuwa aż czteroosobowy zespół specjalistów zatrudnionych kontraktowo, na razie na 40 lat, przez Klasztor Świętego Krzyża. I to nie byle jakich specjalistów – to jedne z najważniejszych nazwisk nie tylko w Thermenregion. Dyrektorem zarządzającym jest tu bowiem Willibald Balanjuk – człowiek legenda, były dyrektor m.in. w wiedeńskiej wytwórni Mayer am Pfarrplatz, wykładowca austriackiej Wine Academy i były redaktor magazynu „A la Carte”. Nad uprawą winorośli czuwa Erich Polz, właściciel znanej rodzinnej winiarni w Styrii, wytwarzającej świetne sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...). Produkcją win białych kieruje znany także w Polsce Karl Alphart, specjalista od rotgipflera (nic dziwnego, że wina z tej odmiany są we Freigut Thallern absolutnie znakomite), zaś winifikacjatermin używany na określenie wszystkich etapów produkcji ... (...) czerwonych pozostaje pod opieką innego znanego w Thermen winemakera Leopold Aumanna z Tribuswinkel.
Fot. Freigut-ThallernFreigut Thallern produkuje rocznie od 90 do 110 tysięcy butelek, z których – uwaga! – połowę sprzedaje na miejscu, w enotece i restauracji przyciągających turystów z całego świata (do centrum Wiednia jedzie się stąd zaledwie pół godziny, do centrum Gumpoldskirchen to kwadransik na piechotę). Owoce zbierane są z 30-hektarowych winnic malowniczo otaczających winiarnię, do których należą tak znane parcele jak Wiege, Ronald czy Student. Przeważają tu gleby wapienne i kredowe – winiarnia chwali się, że produkuje jedynego rieslinga z owoców uprawianych na takim podłożu w całym Thermenregion. Ale jej specjalnością – co potwierdziła nasza wizyta w Thallern – pozostają wina z miejscowych gwiazd: rotgiflera i zirfandlera, dla których winiarnia rozmyślnie nie używa historycznego określenia gumpoldskirchner, starając się promować raczej nazwy tradycyjnych tutejszych szczepów.

Odpoczynek przy winie i muzyce
Dawne XII-wieczne spichlerze przylegające do kaplicy św. Jana służą dziś jako luksusowe pokoje gościnne, w których warto się zatrzymać przy okazji odwiedzania austriackiej stolicy. W 2011 roku w winiarni powstała orkiestra dworska pod batutą klawesynisty Ewalda Donhoffera, mająca w ciągle poszerzanym repertuarze utwory austriackiego i francuskiego baroku. Z orkiestrą, w roli gości honorowych, występowali już między innymi skrzypek José Vázquez, klawesynista Wolfgang Glüxam oraz tenor Daniel Johannsen. Wieczory dedykowane muzyce stają się powoli, obok doskonałego wina, artystyczną i kulturalną wizytówką Freigut Thallern.

Najlepsze wina Freigut Thallern
Zierfandler-Rotgipfler „Wiege” 2011        89,0 pkt
Grauburgunder „Ronald” 2012            89,0 pkt
Zierfandler-Rotgipfler Beerenauslese 2011        89,0 pkt
Rotgipfler „Student” Reserve 2012            88,5 pkt
Rieslingbiała odmiana winogron uważana za jedną z najlepszych i n... „Alte Riede” 2012            88,5 pkt
Rotgipfler “Student” 2012            88,0 pkt
Oceniali: MB/WGo

Adres:
Freigut Thallern Wein(niem.) wino.., Thallern 1, 2352 Gumpoldskirchen
www.freigut-thallern.at