Awangarda

Zdarza się, i owszem, że jedna jedyna posiadłość wynosi na piedestał winiarskiej krytyki całą apelację; bywa i tak, że przysparza sławy całemu regionowi. Ale by jeden producent ponosił odpowiedzialność za sukces przemysłu winiarskiego całego kraju, to rzecz niemal niesłychana.

A jednak zdarzyło się. Trzydzieści lat temu. Na Wzgórzach Golan.

„Od momentu, kiedy pokazali swoje pierwsze wina w 1984 roku – pisał parę lat temu Daniel Rogov, najwybitniejszy z izraelskich krytyków winiarskich w historii – nie było najmniejszych wątpliwości, że Golan Heights Winery stała się  odpowiedzialna za umiejscowienie Izraela na mapie światowego winiarstwa. Po prawie trzydziestu latach winiarnia ta pozostaje wciąż w Izraelu liderem pod względem produkcji win wysokojakościowych”.

Drzemka
Fot. Golan Heights WineryCo złożyło się na sukces Yardena (bo tak, zaczerpnąwszy imię od głównej linii win wytwórni, bywa nazywana Golan Heights Winery) w kraju, w którym w latach 80. istniało przecież co najmniej kilka mocnych wytwórni, ze słynną Carmelzałożona w 1882 roku przez barona Edmonda de Rothschilda (... (...) Winery, założoną w 1882 roku, na czele? Być może twórcy sukcesu Yardena wyczuli najwłaściwszy moment, w którym – z jednej strony – istniejące kooperatywy doświadczały wyraźnego kryzysu ekonomicznego, uciekając w masową produkcję tanich i bardzo słabych win przeznaczonych niemal wyłącznie na potrzeby rytualne pobożnych żydowskich rodzin, z drugiej zaś nowoczesna technologia była już na wyciągnięcie ręki. Zakrojone bowiem na szeroką skalę przedsięwzięcia barona Edmunda de Rotschilda, który w latach 80. XIX wieku postanowił odnowić tradycje winiarskie na terenie Palestyny, co rusz napotykały na katastrofalne przeciwności losu. A to piekielne susze już podczas pierwszych i kolejnych zbiorów, a to morderczy marsz filoksery w latach 1890–1891, a to niemal całkowite zamknięcie w pierwszych dekadach
XX stulecia trzech ważnych rynków eksportowych: rosyjskiego (rewolucja październikowa), Egipt (zakaz importu) i amerykańskiego (prohibicja). Aż do lat 80. XX wieku winiarstwo izraelskie trwało w stanie mocno bezradnej drzemki.

Przebudzenie
Pierwsze kroki ku lepszemu wykonano jednak już niemal dekadę wcześniej. W 1972 roku, pięć lat po zajęciu Wzgórz Golan przez wojska izraelskie w efekcie wojny sześciodniowej i na dziewięć przed oficjalnym wcieleniem ich przez Izrael do swojego terytorium, profesor Cornelius Ough z Davis University w Kalifornii przeprowadził rekonesans badawczy, którego wyniki okazały się nadspodziewanie obiecujące. Oto zarówno budowa geologiczna, jak i klimat w większości dość wysoko ponad poziom morza wyniesionych Wzgórz wręcz prosiły się o to, by obsadzić je winoroślą. Dokonano tego w 1976 roku, przy użyciu troskliwie wyselekcjonowanych sadzonek kalifornijskich. W 1983 roku ruszyła produkcja pierwszych win sygnowanych nazwą Golan Heights Winery, i od pierwszego rocznika było właściwie wiadomo, że oto otwiera się zupełnie nowy rozdział izraelskiego winiarstwa.
Enolodzy z Davis, do których wkrótce dołączył Victor Schoenfeld, do dziś główny winemaker(ang.) twórca, kreator wina.Termin szeroko określający os... (...) Yardena, nie działali po omacku. Winogrady Golan Heights Winery przez ostatnie 30 lat poddawane są nieustannym badaniom i mapowaniom mającym na celu wytyczenie najlepszych parceli dla odpowiednich odmian i klonów winorośli. W ostatnich latach badania te wykonuje się przy użyciu techniki pomiaru intensywności naświetlenia różnych części winnic. Mało która wytwórnia wina, nie tylko w Izraelu, tak chętnie i szczodrze korzysta zarówno z nowoczesnych technologii, jak i szeroko zakrojonej pomocy geologów oraz klimatologów.

Californication
Co ważne, od samego początku założyciele Yardena przyjęli za pewnik, że produkcji nowoczesnych izraelskich win nie można oprzeć na odmianach, które z lepszym lub gorszym skutkiem pokutowały tu przez niemal cały wiek XX, takich jak carignanfrancuska odmiana czerwonych winogron uprawianych głównie ... (...), grenache czy petite sirah. Warunki pogodowe na Wzgórzach Golan pozwalały na szczęście sięgnąć po lepiej rozpoznawalne międzynarodowe szczepy. Do dziś Yarden specjalizuje się w cabernetach, merlotach i chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...), choć powstają tu także doskonałe syrahy, sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...) czy pinot noirjedna z najbardziej rozpowszechnionych i najstarszych czerwo... (...), a w linii Gamla znajdziemy także zaskakująco dobre sangiovesewłoska odmiana czerwonych winogron.Jest to jedna z najważn... (...).
Bo winnice Wzgórz Golan, choć położone nie tak znowu daleko od gorących pustyń południowego Izraela, przez sam fakt wyniesienia na kilkaset (aż do 1200) metrów nad poziom morza, prezentują warunki klimatyczne bliższe Kalifornii czy Toskanii niż na przykład Sycylii czy Maroku. Duża amplituda temperatur dnia i nocy, wyższa wilgotność, a nadto doskonałe wulkaniczne gleby stwarzają tu znakomite warunki do uprawy winnych „internacjonałów”.
Z Kalifornii przeniesiono zresztą nie tylko sadzonki i część technologii. Także nadzwyczaj efektywną strukturę organizacji pracy opartą na amerykańskich standardach. Winogrodnicy dostarczający do winiarni swoje owoce nie tylko musieli liczyć się z tym, że ich część – niespełniająca surowych wymogów związanych z dojrzałością gron – zostanie odrzucona; ponadto otrzymywali dodatkowe wynagrodzenie za owoce bardzo dojrzałeokreślenie degustacyjne stwierdzające, że wino osiągneł... (...), bogatebogate – termin degustacyjny na określenie wina, w który... (...) w cukier i kwasy. System ten w bardzo krótkim czasie przyczynił się do wyraźnej poprawy jakości zbieranych winogron.
Za sukces Golan Heights Winery ponosi odpowiedzialność także wspomniany już główny winemaker wytwórni Victor Schoenfeld, uhonorowany tej jesieni tytułem Człowieka Roku 2014 naszego magazynu (poświęciliśmy mu artykuł w poprzednim numerze). To jego upór, ambicja i determinacja, a także umiejętności wyniesione z Davis University oraz praktyki m.in. u Roberta Mondaviego czy w Champagne Jacquesson & Fils, wyniosły wina z sygnaturą lampy oliwnej na światowy piedestał. W 2012 roku Golan Heights Winery została uznana przez prestiżowy magazyn „Wine Enthusiast” najlepszą winiarnią Nowego Świata.

Golan Heights Winery

Rok założenia: 1983
Pierwsze nasadzenia: 1976
Areał: 600 ha
Lokalizacja: 96% winnic na Wzgórzach Golan
Położenie winnic n.p.m.: 400–1200 m
Produkcja roczna: ponad 6 mln butelek
Eksport: 20% produkcji (50% do USA)
Serie: Yarden, Gamla, Mount Hermon, Golan

Zdarza się, i owszem, że jedna jedyna posiadłość wynosi
na piedestał winiarskiej krytyki całą apelację; bywa i tak, że przysparza sławy całemu regionowi. Ale by jeden producent ponosił odpowiedzialność za sukces przemysłu winiarskiego całego kraju, to rzecz niemal niesłychana. A jednak zdarzyło się. Trzydzieści lat temu. Na Wzgórzach Golan.