Czerwone Wzgórza Euganejskie

W monumentalnym The Oxford Companion to Wine pod redakcją Jancis Robinson próżno szukać hasła „Colli Euganei”. Podobnie jak win z tego weneckiego okręgu na polskich półkach sklepowych. A szkoda, wielka szkoda.

Kto miał okazję popróbować euganejskiego wydania czerwonych kupaży w stylu iście bordoskim, wie dlaczego.

Położone na południe od Werony Wzgórza Euganejskie robią zrazu wrażenie nieco komiczne. Nie tworzą bowiem pasma, nie przenikają się nawzajem, ale sterczą indywidualnie na te 600–700 metrów niczym kopce gigantycznych kretów. Albo dziecięce babki z piachu ułożone jedna przy drugiej. To, co z daleka śmieszy, z bliska potrafi zachwycić. To zbiorowisko nieczynnych wulkanów pokryte jest dość dokładnie gęstym lasem i równie gęstym winogradem. Gleby są tu – rzecz oczywista – wulkaniczne (bazalt kolumnowy, trachit) i wapienne, a klimat zupełnie szalony: w północnej części bywa subalpejski, w południowej zaś… iście śródziemnomorski, zbliżony pod względem średnich temperatur i ilości opadów do Sycylii… W środkowej zaś kontynentalno-śródziemnomorski z wyraźnym wpływem Adriatyku i opadami między 600 a 800 mm na rok.

Fot. Colli EuganeiJeśli ktoś w ogóle słyszał o tych wzgórzach, skojarzy je zapewne z bogactwem termalnych źródeł w Abano i Montegrotto. W kontekście winiarskim zaś przeważnie tylko z jednym produktem: pachnącymi muskatami powstającymi w apelacji DOCG Fior d’Arancio. Najczęściej ów Kwiat Pomarańczy przybiera formę słodko-musującą – to klasyczny euganejski aperitifnapój alkoholowy (rzadziej bezalkoholowy) podawany przed po... (...) i trzeba przyznać, że w tej funkcji winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) to sprawdza się wybornie. Sporo produkuje się także słodkich i cichych wersji passito  Wino produkowane z podsuszonych owoców; nazwa poc... (winogrona podsuszane przez 65–90 dni na matach), trochę mniej zaś muskatów wytrawnych, choć apelacjakontrolowana nazwa pochodzenia.. i takie rozwiązanie dopuszcza.

Ale nie o żółtych muskatach trzeba dziś pisać, tylko o zgrabnych, dobrze zbudowanych i balsamicznych czerwonych winach z apelacji DOC Colli Euganei Rosso. To one powinny czym prędzej zwrócić uwagę winiarskiego świata – jeśli tego dotąd nie uczyniły, to chyba tylko ze względu na swoje dość wysokie ceny. Na wulkanicznych glebach Wzgórz Euganejskich powstaje bowiem sporo bardzo dobrych win kupażowanych po bordosku: z merlota, caberneta i – najczęściej – z odrobiną carménerè. Przy czym drobna, ale istotna modyfikacja w stosunku do słynnego francuskiego regionu polega na tym, że cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...) ustępuje tu często cabernet francczerwona odmiana winogron, jedna z bardziej rozpowszechniony... (...). Otrzymujemy więc wina z silną, choć aksamitną taniną, kremową końcówką, wyraźnymi owocami podbitymi delikatnie dębiną. Wina, które wykazują poważny potencjał dojrzewania (ceglasta Gemola z 1997, którą miałem okazję degustować wiosną w Villa Beatrice d’Este wciąż jeszcze była na chodzie, choć też – po prawdzie – nie imponowała żywotnością, za to dwudziestodwuletni Cabernet tego samego producenta, czyli Azienda(wł.) posiadłość ziemska, gospodarstwo.. Agricola Vignalta, wciąż prężył muskuły niedotknięty niemal zębem czasu).

W okręgu Colli Euganei jest dziś ponad 600 winnic, z których co szósta tylko butelkuje swoje wina. Nie więcej niż dwa tuziny sprzedają swoje wina poza regionem. Do miejscowych sław należą wspomniana Vignalta usytuowana w przepięknym miasteczku Arquà Petrarca oraz Ca’Orologio z Baone – obydwie mają na koncie trzy kieliszki w konkursie Gambero Rosso i wielbicieli rozsianych po całym winiarskim świecie.

Roger Morris (Insantemagazine), z którym miałem przyjemność kosztować i komentować kilkadziesiąt euganejskich win, z rozbrajającą szczerością i iście amerykańskim luzem przyznał się na piśmie, że gdy dostał zaproszenie do odwiedzenia miejscowych winiarni, w ogóle nie wiedział o istnieniu tego regionu. W efekcie krótkiego, ale intensywnego rekonesansu w krainie wulkanów, wyraził publiczne życzenie, by w najnowszej edycji oksfordzkiej biblii winiarskiej znalazło się jednak osobne hasło dla Colli Euganei. Z całym przekonaniem przyłączam się do tego apelu.


Euganejskie etykiety warte zapamiętania:

Cabernet 1990, Vignalta, DOC Colli Euganei Cabernet                                92  
Vigna Carisi 2007, Antonio dal Santo, DOC Colli Euganei Rosso                   91
Gemola 1997, Vignalta, DOC Colli Euganei Rosso                                       89
Gemola 2004, Vignalta, DOC Colli Euganei Rosso                                       88
Fior d’Arancio Spumante, Conte Emo Capodilista, DOCG Fior d’Arancio         87
Calaone 2009, Ca’Orologio, DOC Colli Euganei Rosso                                 87