Made in England & Wales

Wielka Brytania to jeden z największych importerów wina w Europie. Dostępne są tam butelkityp butelek o różnym kształcie, pojemności i kolorze, pr... z dowolnego regionu na świecie. Także z tak egzotycznych krajów jak… Anglia i Walia.

W ostatnich latach powstało na Wyspach sporo ciekawych winnic, a niektóre z nich już dziś mogą pochwalić się zaskakującą liczbą międzynarodowych nagród.

Skąd pochodzi najlepsze musujące różowe winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) na świecie? Z Kornwalii! Tak przynajmniej orzekło w 2010 roku jury International Wine Challenge oraz Bollicine del Mondo, nadając Camel Valley Brut(fr.) bardzo wytrawne.Określenie stosowane wyłącznie do w... (...) Roséfrancuski termin określający wino różowe, który zrobił... (...) tytuł najlepszego różowego wina musującego na świecie.
Konkurencja, ze swoimi szampanami i cavami, musiała zadowolić się dalszymi miejscami.
– Staramy się robić wina o niepowtarzalnym angielskim charakterze – powiedział w rozmowie z „Czasem Wina” Sam Lindo z Camel Valley Vineyards. Rodzice Sama założyli pod koniec lat 80. małą winnicę, którą traktowali jak hobby. Po latach ich skromny projekt stał się jedną z najbardziej znanych i utytułowanych winnic Wielkiej Brytanii. Syn państwa Lindo zaczął w niej pracować jako winemaker(ang.) twórca, kreator wina.Termin szeroko określający os... (...) w latach 90., a w 2010 został wybrany brytyjskim winiarzem roku przez English and Welsh Wine of the Year Competition.

Meandry klimatyczne

Fot. Apex-Camel– Wszystko dzięki specyficznemu wyspiarskiemu klimatowi – tłumaczy międzynarodowe sukcesy swej winnicy Lindo. – Jest on chłodny, ale nie zimny. Nie pozwala zbytnio dojrzeć gronom, a to skutkuje pojawieniem się charakterystycznych smaków zielonych jabłek, gruszek, bzu, agrestu i wielu innych. Dużym wyzwaniem jest także wielkość plonów. Nie chodzi tu bynajmniej o ich nadmiar, a raczej niedobór.
To klimat jest największym wyzwaniem w uprawianiu winorośli powyżej 50. równoleżnika. Anglia z Walią leżą jednak w strefie silnych wpływów Golfsztromu, ciepłego prądu morskiego, który moderuje klimat całej Europy. To dzięki niemu Vitis vinifera(łac.) winorośl winorodna; nazwa botaniczna: Vitis vinifer... (...) może tu owocować i nie jest zagrożona corocznymi przymrozkami. Wciąż jednak ze względu na klimat w słowniku winiarskim kraj ten jest zaliczany do marginalnej strefy produkcji wina. W skrócie oznacza to, że uprawa winorośli europejskiej jest tu możliwa, ale bardzo trudna, z możliwością utraty niektórych roczników. Często jest to wynikiem deszczowej pogody przez większą część cyklu wegetacyjnego i w okresie zbiorów.
Wszyscy brytyjscy winiarze zwracają jednak uwagę, że w ciągu ostatnich 20 lat klimat wyraźnie się zmienił. – Winogrona uprawiano tu przecież już w czasach rzymskich – zauważa Jonathan Deeley z Godstone Vineyards w hrabstwie Surrey. Nieco bliższą przeszłość wspomina Sam Lindo. – Od 1988 roku nagle zaczęło się tu robić za ciepło dla owiec, więc na dawnych pastwiskach posadziliśmy winoroślVitis vinifera.. – tłumaczy.

Jasna przyszłość?

Owce zatem przeprowadziły się na północ, a na południu Anglii i Walii powstały winnice. Początkowo uprawę winogron i produkcję wina traktowano jako rozrywkę. Wielu z ówczesnych winiarzy cechował podeszły wiek i wysoka emerytura. Po ekskluzywnej modzie lat 90. XX wieku, gdy pod uprawą było w sumie ponad tysiąc hektarów, nadszedł profesjonalizm pierwszej dekady kolejnego stulecia. Zlikwidowano winnice w miejscach do tego nieodpowiednich, zmniejszając areał do około 800 hektarów.
Dziś dominują jednak małe posiadłości o powierzchni od jednego do dwóch hektarów. Do pracy w nich przystąpili ludzie z wiedzą enologiczną i marketingową. Szacuje się, że obecnie działa w Anglii i Walii około 400 komercyjnych winnic. Jednak winiarni, czyli miejsc produkcji wina, jest zaledwie około 100. Roczna produkcja całego przemysłu winiarskiego wynosi około cztery miliony butelek. Teoretycznie z roku na rok ta liczba rośnie.
Prognozy na rok 2015 mówią o około 5,5 milionach butelek. Niekiedy jednak w wyniku fluktuacji pogodowych zdarzają się znaczące różnice roczne pomiędzy poszczególnymi rocznikami. Na przykład w 1996 roku wyprodukowano w Anglii i Walii około 26 tysięcy hl białego i czerwonego wina, w 2002 – tylko ok. 9,5 tysiąca hl, zaś w 2006 ponownie uzyskano liczbę 26 tys. hl. Tak wysokie wahania produkcji byłyby nie do pomyślenia w jakimkolwiek innym regionie winiarskim. Ale nie zapominajmy, gdzie jesteśmy – dalej na północ są już tylko owce.

Szczepowa mozaika

Większość szczepów, które przyjęły się w tych warunkach, nie należy do powszechnie znanych. Roger White z Yearlstone Vineyard w hrabstwie Devon krytykuje zbyt swobodny dobór uprawianych odmian. – Musimy brać pod uwagę szczepy z regionów o podobnym klimacie jak nasz. Na przykład Mozela, Szampania albo, w najbardziej optymistycznej wersji, Dolina Loary – mówi White. Wygląda na to, że coraz więcej winiarzy myśli podobnie jak on, gdyż po latach eksperymentów obecnie przychodzi czas stabilizacji.
Fot. Apex-CamelW Anglii i Walii przeważają odmiany białe. Najchętniej uprawiany jest seyval blanc, po nim reichensteiner i bacchus oraz dominujący jeszcze niedawno müller-thurgau. Obecne są też huxelrebeNiemiecka odmiana białych winogron, uprawianych głównie w... (...), phoenix, schönburger, ortega, madeleine x angevine 7672 (o mało marketingowej nazwie), a także chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...). Seyval blanc to hybryda, którą Unia Europejska dopuściła do produkcji win jakościowych w drodze wyjątku.
Wspólnym mianownikiem win produkowanych z tych odmian w tych warunkach klimatycznych jest ich wysoka kwasowość i niska zawartość alkoholu. W ich bukiecie często pojawiają się charakterystyczne elementy kwiatowe i aromaty ziołowe oraz nuty zielonych owoców. Niskie plony pomagają w uzyskaniu lepszego ekstraktu. Odmiany czerwone stanowią 1/3 produkcji. Najczęściej spotykane szczepy to dornfelderNiemiecka odmiana czerwonych winogron, uprawianych głównie... (...), rondo oraz pinot noirjedna z najbardziej rozpowszechnionych i najstarszych czerwo... (...). Uzyskane z nich wina posiadają wysoką kwasowość i niską zawartość tanin. Podobnie jak białe, są lekkie, o świeżym owocowym charakterze, a niekiedy także przyprawowym posmaku.

Różowe okulary?

Powszechnie uważa się, że angielskie i walijskie wina powinny wybrać drogę Szampanii. Większość brytyjskich winiarzy jest entuzjastycznie nastawiona do wytwarzania win musujących. Do ich produkcji wykorzystywana jest prawie całość upraw pinot noir. Wspomniany już sukces różowego Camel Valley Brut, produkowanego w stu procentach z pinot noir, mówi sam za siebie. Poza tym szczepem używa się jeszcze chardonnay oraz seyval blanc ze względu na ich wysoką kwasowość i finezję.
Nie tylko klimat, ale także gleby sprzyjają temu kierunkowi rozwoju. Są one częścią tej samej kredowej formacji skalnej, która występuje właśnie w Szampanii. – Ilość produkowanych przez nas win musujących jest ograniczona ¬– mówi Jonathan Deeley. – Ale myślę, że jest przed nimi wielka przyszłość. Już teraz sprzedają się bardzo dobrze i z powodzeniem współzawodniczą ze swoimi odpowiednikami z innych krajów – dodaje.
Trudnym do obejścia problemem jest jednak właśnie wielkość produkcji. Żaden z pytanych przez nas producentów nie eksportuje swoich win za granicę. Roger White z Yearlstone Vineyards twierdzi wręcz, że samo hrabstwo Devon, liczące około miliona mieszkańców, jest w stanie wypić prawie całą roczną produkcję jego winiarni.
Podobnie ma się rzecz w przypadku Godstone Vineyards – winnica sprzedaje swoje wina bezpośrednio prywatnym odbiorcom.
Utytułowane Camel Valley Vineyards również nie ma możliwości eksportu swoich najlepszych win. – Jest ich po prostu za mało – mówi Sam Lindo. W rzeczy samej, cała produkcja wszystkich winnic Anglii i Walii to zaledwie jeden procent wina wypijanego w ciągu roku w Wielkiej Brytanii. Dlaczego?
Konsumenci brytyjscy, mający dostęp do win ze wszystkich zakątków świata, należą do najbardziej wyedukowanych i świadomych swoich wyborów miłośników wina. Poszukują ciągle czegoś nowego, innych win, stylów i smaków.
Tradycyjnie liderem rynku pozostaje tam Francja i jej klarety. Wina lokalne w perspektywie najbliższych dziesiątków lat, nawet przy drastycznych zmianach klimatu, nie mają szans szybko zbliżyć się do czołówki. Jednak ich wzrastająca z roku na rok jakość, potwierdzana kolejnymi konkursowymi laurami, rozbudza ciekawość – nie tylko u brytyjskich miłośników wina.