gamay (gamay noir, gamay noir à jus blanc)

    francuska odmiana czerwonych winogron znana głównie z regionów: Beaujolais, Burgundia (południowa część, okręg Mâconnais) i Dolina Loary (Turenia), ale ciągle kojarzona najczęściej z lekkimi młodymi czerwonymi winami (zwłaszcza beaujolais nouveau).

    Swoją popularność zawdzięcza minionym wiekom, kiedy jej wielka wydajność oraz zdolność do błyskawicznego dawania gotowych do spożycia prostych win była niezwykle ceniona, także z uwagi na stronę ekonomiczną. W dodatku owoce gamay dojrzewają znacznie wcześniej od dominującej w Burgundii odmiany pinot noir. Przetwarzane tradycyjnie dają wina o sporej kwasowości, dlatego wielkie znaczenie w produkcji z tej odmiany miało zastosowanie maceracji węglowej łagodzącej ich ostrość. Wina takie charakteryzują się owocowym zapachem (truskawki i maliny) z nutkami kwiatowymi (fiołki) oraz tym, że nie potrzebują dłuższego okresu dojrzewania (miesiąc, dwa). Dziś jednak, kiedy beaujolais nouveau jest niemal zupełnie démodé, powraca tendencja do robienia lepszych win z tej odmiany, szczególnie w tzw. apelacjach crus beaujolais, w których pojawiają się zapachy wiśni, pieprzu, suszonych owoców, a nawet aromaty mineralne. Na etykietach takich win spotkamy już tylko właściwe apelacje – nawet określenia „beaujolais” nie mamy co szukać – winiarze nie chcą być kojarzeni z tanimi, przemysłowymi nouveau.

    W regionie Beaujolais gamay noir jest zwyczajowo winem odmianowym, ale już w południowej Burgundii bywa mieszane (np. z pinot noir), a w Dolinie Loary to tradycja, że występuje w kupażach z cabernet franc i malbekiem. Gamay uprawia się również Stanach Zjednoczonych (Oregon; kalifornijskie określenie „Gamay Beaujolais” odnosi się do klonu pinot noir, a z kolei „Napa Gamay” do południowofrancuskiego szczepu valdiguié) i Kanadzie (Niagara Peninsula) oraz sporadycznie w wielu innych krajach (np. w Szwajcarii, w apelacji Dôle, gdzie jest mieszana z pinot noir, oraz w Nowej Zelandii i Australii).