Jayer Henri

    Henri Jayer (1922–2006) – charyzmatyczny francuski winiarz i innowator z Burgundii, którego całe życie skupiło się wokół jednej odmiany – pinot noir. Urodził się w Vosne-Romanée, gdzie odziedziczył 3-hektarowy kawałek ziemi w apelacjach Vosne-Romanée i Échezeaux. Po skończeniu enologii na Uniwersytecie w Dijon zaczął tam wyrabiać wina pod swoim nazwiskiem, zaś jego najsłynniejszą etykietą stało się najdroższe dziś wino burgundzkie Vosne-Romanée Premier Cru Cros-Parantoux. Było to wielkim zaskoczeniem, bowiem parcela Cros-Parantoux była uznawana za podłą, zwłaszcza w porównaniu z graniczącą z nią apelacją Richebourg Grand Cru.

    Henri Jayer | fot. archiwum Wojciecha Gogolińskiego
    Henri Jayer | fot. archiwum Wojciecha Gogolińskiego

    Jayer okazał się jednak winemakerskim geniuszem – bodaj jako pierwszy postulował ograniczenie używania środków chemicznych w winogradach, co było ewenementem na przełomie lat 50. i 60. XX wieku – wszak żyło jeszcze pokolenie pamiętające klęskę filoksery, które przede wszystkim chciało zabezpieczyć swoje winnice nowoczesnymi wówczas chemikaliami. W zamian proponował mocne zaorywanie ziemi między rzędami, by pozbyć się chwastów. Jako pierwszy zwrócił uwagę na zależność pomiędzy niską wydajnością a wysoką jakością win. Odrzucił całkowicie tradycyjną w Burgundii zasadę fermentacji z szypułkami (w Domaine de la Romanée-Conti częściowo ciągle się ją stosuje!). Nigdy też nie filtrował swoich win, by podkreślić ich ekstraktywność. Jego autorskim pomysłem jest również tzw. zimny obciek miazgi w temperaturze 10°C (by uniknąć spontanicznej fermentacji), który trwa 1–4 dni. Daje to bardziej aromatyczne, lepiej wybarwione i mniej zielone (ostre) wina. Ceny aukcyjne pojedynczych butelek z parceli Cros-Parantoux dochodzą dziś nawet do 10 tysięcy dolarów.

    Jego jasne spojrzenie w konserwatywnej Burgundii i w oświeconym Paryżu nie było dobrze przyjmowane. W 1996 roku w czasach urzędowania postgaullistowskiego prezydenta Jacquesa Chiraca rząd francuski nakazał mu natychmiastowe przejście na emeryturę pod groźbą jej utraty. Jayer przekazał winnice swojemu winiarskiemu wychowankowi i bratankowi Emmanuelowi Rougetowi, ale nadal robił swoje ukochane wina. Ostatni rocznik powstał w 2001 roku. Henri Jayer zmarł na raka w szpitalu w Dijon w 2006 roku.

    Był jednym z bohaterów siódmego odcinka filmowej serii Jancis Robinson Wine Course poświęconego odmianie pinot noir.

    Czytasz hasło w słowniku ABC Wina.

    Zobacz też dłuższe teksty związane z tematem:

    Domaine-Romanée Conti, Richebourg 2004

    Maxime w Georges Noëllat