Stara dobra Jumilla

Suchym, niegościnnym, czerwonym od słonecznej spiekoty płaskowyżem należącym dziś do apelacji Jumillaokręg winiarski i apelacja DO na granicy regionów Murcia i... (...) wzgardzili już w VIII wieku Arabowie, nadając mu zresztą zniechęcającą nazwę „’al-basit”, czyli „tam, gdzie płasko i pusto” (hiszp. – albacete).

W XIX wieku wzgardziła nim także filokseragatunek mszycy, niezwykle groźny szkodnik winorośli.Atak m... (...) – gleba Jumilli okazała się dla szkodnika barierą nie do pokonania. Kiedy wrócił przeszło sto lat później, tutejsze monastrelle cieszyły się już w świecie zasłużoną sławą.

W klimacie Jumilli rzeczywiście trudno żyć – czy się jest Arabem, mszycą czy winoroślą. Deszcz pojawia się tu z rzadka (średnio 300 mm na rok), a jeśli już, to zwykle pod postacią gwałtownej ulewy, potrafiącej wywołać lokalne powodzie stanowiące często poważne zagrożenie dla winorośli. Ponad trzy tysiące godzin słonecznych w roku (niemal dwa razy więcej niż np. w Alzacji), temperatury dochodzące latem do 40 stopni, a zimą spadające poniżej zera, zagrożenie przymrozkami aż do kwietnia – wszystko to składa się na niezbyt zachęcający winiarsko obraz.

Mszyca przychodzi dwa razy

Fot. Dorota RomanowskaWinoroślVitis vinifera.. lubi jednak przeciwności. Daje sobie radę tam, gdzie już niemal nic innego nie wyrośnie (chyba że baterie słoneczne – w Jumilli zajmują dokładnie 100 ha, łączna moc 20 megawatów). Także na niezwykle ubogiej w składniki organiczne glebie Jumilli, którą w swoim niszczycielskim pochodzie ominęła żarłoczna filoksera dziesiątkująca winnice całej niemal Europy. Wtedy to ta maleńka apelacjakontrolowana nazwa pochodzenia.., jedna z najstarszych w Hiszpanii (1966 r.), miała swoje pięć minut.
Niedotknięta przez plagę przez długie lata dostarczała wina na rynek francuski, podczas gdy zrozpaczeni francuscy winiarze próbowali odbudować zniszczone winogrady. A później historia zatoczyła koło. Szkodnik, który najwyraźniej rozgryzł już specyfikę niegościnnych warstw geologicznych, zaatakował bez uprzedzenia w… 1989 roku – Jumilla była bowiem bodaj jedyną w Hiszpanii apelacją, której nie zabezpieczono za pomocą amerykańskich podkładek. Kilka ładnych lat zabrała miejscowym winiarzom rekultywacja winorośli po tej niespodziewanej katastrofie.

Trochę tu, trochę tam

Jumilla jest apelacją graniczną. Nieco mniej niż połowa jej winogradów należy do wspólnoty autonomicznej Murcia, pozostałe leżą w prowincji Albacete, należącej do regionu Kastylia-La Mancha. Jedną nogą sięga więc śródziemnomorskiego wybrzeża, drugą – kontynentalnego i suchego interioru. Z tego powodu pozostaje pod winiarską kuratelą hiszpańskiego Ministerstwa Rolnictwa, miast podlegać bezpośrednio władzom regionów.
Choć reguły apelacji dopuszczają tu kilkanaście odmian białych i czerwonych, niemal 80 proc. nasadzeń stanowi monastrell – odmiana, która przyniosła Jumilli zasłużoną sławę. „Jumilla Monastrell” to dziś rozpoznawalna marka w winiarskim świecie. Kilka lat temu kilkanaście tutejszych czerwonych win (w tym wina z Bodegas Luzón, dostępne w Zestawie Premium) otrzymało od Roberta Parkera Jr. oceny między 87 a 93 punkty. Trzeba jednak zauważyć, że najwyżej ocenione (96 pkt.) słynne El Nido 2002 to kupaż cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...) i monastrella, w którym ten ostatni stanowi tylko 30 proc. całości.

Potęga monastrella

Fot. Casa de la ErmitaNajlepsze współczesne jumillijskie czerwone wina są ciemne, potężne, lepkie wręcz – także dzięki wysokiej zawartości alkoholu (15 proc. to tutaj nic nadzwyczajnego). Przy całej swojej ciężkości zachowują na podniebieniu miłą aksamitność przy wyrazistych, ale miękkich taninach. To górna półka – niemniej równie interesujące bywają monastrelle zrobione na lekko, do szybkiego codziennego spożycia, a także wina różowe o przyjemnych, malinowych aromatach i świeżej kwasowości.
Nie samo tylko słońce odpowiedzialne jest za głębię koloru i masywność jumillijskich win. Wiele z nich powstaje bowiem z użyciem techniki doble pasta(hiszp.) podwójna masa, pulpa. Rzadka, ale bardzo szlachetn... (...), która pozwala wzbogacić winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) o dodatkowy ekstrakt, garbniki, a nade wszystko barwnik. By to osiągnąć, winiarz odciąga z miazgi sporą część moszczu, najczęściej przeznaczając ją na wino różowe (metoda saignée(fr.) dosł. „krwawienie”, „puszczanie krwi”. Techni... (...)). Tym samym pozostała pulpa zawiera o wiele więcej skórek będących źródłem zarówno barwników, jak i tanin.
Jest jeszcze jeden ważny powód, by zwrócić uwagę na ten maleńki pustynny niemal region Hiszpanii. To ceny. Wina z Jumilli od wielu lat cieszą się opinią posiadających najlepszy stosunek jakości do ceny. I oby tak zostało.


DO Jumilla

Areał: 33 tys. ha
Liczba winogrodników: ok. 3 tys.
Roczna produkcja: 240 tys. hl
Wydajność: bardzo niska, 12–15 hl/ha
Klimat: kontynentalny z wpływami śródziemnomorskiego w części murcjańskiej, suche i gorące lata, chłodne zimy z możliwością przymrozków. Niskie opady (300 mm)
Gleby: wapienne, gliniaste, ubogiedegustacyjne określenie wina, w którym nagromadzenie iloś... (...), dobrze zatrzymujące wilgoć, o wysokim pH. Winogrady na płaskowyżu na wysokości 400–800 m n.p.m.
Odmiany czerwone: monastrell, cencibel (tempranillo), garnacha, garnacha tintorera, cabernet sauvignon, merlotjedna z bardziej rozpowszechnionych i popularnych czerwonych... (...), syrah, petit verdot
Odmiany białe: airén, macabeo, chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...), sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...), pedro ximénez, malvasía, moscatel