Sycylia – Wyspa Wina
Calatrasi

Sycylijczycy tworzą jedną z najbardziej fascynujących, wielokulturowych społeczności na naszym kontynencie. Charakter malowniczej i pełnej niespodzianek wyspy odzwierciedla przebogata miejscowa kultura.

Winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) ma ogromne znaczenie w życiu społeczno-ekonomicznym Sycylii. W ostatnich latach wpływy z tego sektora ekonomii przynoszą aż 1/5 ogólnych dochodów regionu, a wartość eksportu sycylijskich win przekracza 80 milionów euro.

Jedną z najbardziej uderzających cech tak czerwonych, jak i białych sycylijskich win jest ich siła, na którą składa się niesamowita koncentracja i z reguły podwyższony stopień zawartości alkoholu. Cech tych nabierają bez wątpienia dzięki sycylijskiemu słońcu. To zaskakujące, jak znakomicie i w unikatowy sposób zaaklimatyzowały się na tej wyspie nawet międzynarodowe szczepy winorośli. Poziom i niepowtarzalność wielu win na bazie caberneta sauvignon czy merlota uderza każdego konesera win. To tak, jakby przejęły one coś z kosmopolitycznej duszy wyspy, na której współżyją od wieków rozmaite kultury basenu Morza Śródziemnego.

W butelkach i „luzem”

Fot. CalatrasiNajważniejszymi obszarami uprawy winogron na Sycylii są prowincje Trapani, Agrigento i Palermo, przy czym większa ilość win DOC produkowana jest w zachodniej części wyspy, gdzie powstaje m.in. słynna marsala. Pozostałe znane sycylijskie apelacje to Alcamo, Etna, Menfi, Moscato di Pantelleria i Cerasuolo di Vittoria. Wśród najczęściej uprawianych na Sycylii szczepów winogron są białe catarratto bianco, trebbiano toscano, inzolia i grillo oraz słynny czerwony lokalny szczep nero d’avola i kontynentalny sangiovesewłoska odmiana czerwonych winogron.Jest to jedna z najważn... (...).
W mniejszych ilościach uprawiane są również odmiany międzynarodowe takie jak cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...), merlotjedna z bardziej rozpowszechnionych i popularnych czerwonych... (...), syrah, chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...) i sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...). Wyspa jest również śródziemnomorskim pionierem w dziedzinie waloryzacji i selekcji tradycyjnych, autochtonicznych szczepów winogron, wśród których znajdują się catarratto, frappato, grecanico, insolia, nerello mascalese, wspomniane nero d’avola i grillo.
Na terenie Sycylii uprawianych jest obecnie około 130 tys. hektarów winnic (w tym 70 proc. szczepów białych), z których produkuje się rocznie 4,8 milionów hektolitrów wina, z czego 360 tys. hektolitrów win DOC. Daje to w sumie ogromny potencjał zbliżony do produkcji toskańsko-piemonckiej. Aż 75 proc. win wytwarzanych jest w 30 wielkich spółdzielniach zrzeszających setki małych producentów. Łącznie na terenie Sycylii istnieje około 450 producentów butelkujących swoje wina, przy czym nadal duża część produkcji eksportowana jest „luzem” i butelkowana poza obszarem Sycylii, co w negatywny sposób wpływa na ich jakość. Stąd tak duże znaczenie rozwoju na tym obszarze apelacji DOC, które m.in. gwarantują, iż wina są butelkowane w rejonie ich produkcji. Szczególnie „ryzykowny” pod tym względem może okazać się zakup sycylijskich win proponowanych w niskich cenach przez markety. Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie sycylijskie wina niesklasyfikowane jako DOC są niskiej jakości, gdyż decydujące znaczenie ma tu uczciwość poszczególnych producentów. Konsekwencją bardzo powolnego w przeszłości rozwoju sycylijskich apelacji jest produkcja wielkiej ilości win regionalnych IGT, wśród których znaleźć można zarówno wina słabe, jak i prawdziwe enologiczne perły. Stąd też przy zakupie lokalnych win warto „stawiać” nie tyle na rodzaj apelacji czy ich cenę, co po prostu na „dobre imię” producenta.
Ostatnio przyjęło się określać Sycylię jako „wschodzącą gwiazdę światowej enologii”. Nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, iż przez dziesiątki lat anonimowe cysterny z sycylijskim winem wzbogacały skąpą i często mało wartościową produkcję europejską z niektórymi znanymi winami francuskimi na czele. „Fenomen sycylijskiej enologii” nie jest więc niczym innym, jak rezultatem wieloletnich wysiłków sycylijskich producentów, którzy zmęczeni pracą „ku chwale” innych wzięli sprawy w swoje ręce i tworzą dziś jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się w świecie obszarów winiarskich. Pomagają im w tym władze Regionu Sycylii, widząc w tej gałęzi rolnictwa jedną z najbardziej obiecujących dziedzin gospodarki regionu, która też w duży sposób przyczynia się do zmiany dość niechlubnego i zupełnie już niesłusznego stereotypu mieszkańców tej wyspy.
Te wspólne wysiłki owocują wieloma inicjatywami promocyjnymi, wśród których są organizowane przez powstałe w 1998 roku stowarzyszenie producentów win Assovini Sicilia prezentacje nowych roczników win Sicilia en Primeur(fr.) system sprzedaży stosowany głównie w Bordeaux i pra... (...). Warto wspomnieć, iż prezentowany w ubiegłym roku w Palermo rocznik win 2005 proklamowany został jednym z najlepszych w ostatnim 30-leciu.

Australijczycy i Włosi

Fot. CalatrasiPrzemierzając rozległy obszar Sycylii rzuca się w oczy wielka ilość winnic i imponujące rozmiary wielu gospodarstw winiarskich. Jednym z nich jest Calatrasi; należący do Assovini Sicilia winiarski kolos produkujący 24 miliony butelek wina rocznie. To awangardowe gospodarstwo winiarskie położone jest na żyznych wzgórzach okalaj ących Palermo zwanych Alto Belice Corleonese, bogatych w unikalne oazy przyrody i cenne pamiątki wielowiekowej historii Sycylii. Casa Vinícola Calatrasi mająca swą siedzibę w San Cipirello (30 km na południe od Palermo) powstała w 1980 roku na „fundamentach” istniejącego tam od lat 60-tych spółdzielczego gospodarstwa winiarskiego Castel di Maranfusa. Obecnie producent ten, poza współpracą z członkami dawnego gospodarstwa Maranfusa dysponującymi 575 hektarami winnic, dzierżawi dodatkowych 450 hektarów w tym rejonie oraz sam posiada 100 hektarów winnic na terenie DOC Monreale (Ginestra), 274 hektary winnic w rejonie Corleone (Campofiorito) i 150 hektarów winnic w Mazzara.
Od momentu swego powstania celem Calatrasi była produkcja win wysokiej jakości mogących konkurować na rynkach międzynarodowych. Obecnie połowa win powstających w tej winiarni przeznaczona jest na eksport, głównie do Skandynawii, Wielkiej Brytanii, Europy Centralnej, USA i Japonii. Calatrasi jest też jednym z sycylijskich pionierów w odtwarzaniu tradycyjnych metod produkcji i używania autochtonicznych szczepów winorośli. To poszukiwanie autentycznych, tradycyjnych metod uprawy winorośli i produkcji wina doprowadziło firmę do zakupu dwóch innych śródziemnomorskich gospodarstw: w okolicach apulijskiego Salento, gdzie uprawiane są primitivo i negroamaro oraz w Tunezji, gdzie uprawiany jest carignanfrancuska odmiana czerwonych winogron uprawianych głównie ... (...).
Apulijskie wina Allora i tunezyjskie Selian wymagające dojrzewania, starzone są w głównej siedzibie Calatrasi na Sycylii (o łącznej powierzchni 25 tys. m kw.), w której znajduje się 4 tysiące beczek z dębiny amerykańskiej i francuskiej. Przez wiele lat działalności winiarni Calatrasi jej know-how gwarantowany był przez enologów i techników australijskich realizujących ambitne założenia współzałożyciela przedsiębiorstwa Maurizio Miccichè. W ostatnich latach Calatrasi zdaje się w coraz większym stopniu oddawać los swych win w ręce włoskich ekspertów, z zasady bardziej respektujących zarówno terroir, j ak i miej scowe tradycj e winiarskie.
Sycylijska produkcja Calatrasi przebiega w trzech różniących się od siebie liniach mogących zaspokoić bardzo szerokie gusta. Tę zdającą się przynosić bardzo dobre rezultaty filozofię dywersyfikacji swej oferty „wyznają” też inni sycylijscy winiarscy potentaci, tacy jak Planeta i Regareali. Wina Calatrasi pod nazwą „Terre di Ginestra” bazują na autochtonicznych szczepach winorośli, wina „D’istinto” – stworzone z myślą o międzynarodowej klienteli – skomponowane są z odmian międzynarodowych, natomiast wina „Accademia del Sole” to mieszanka winogron obu rodzajów szczepów. Aromatyczne białe wina Calatrasi wytwarzane są na bazie winogron catarratto, grillo, viognier i chardonnay. Wśród win czerwonych nie mogło natomiast zabraknąć króla sycylijskich winorośli nero d’avola oraz niepowtarzalnych miejscowych merlot i syrah.
Wina Calatrasi osiągają rokrocznie wiele wyróżnień w swej ojczyźnie i uzyskują bardzo dobre recenzje na łamach najważniejszych włoskich przewodników winiarskich. Wśród ostatnich międzynarodowych sukcesów tego producenta są dwa złote i sześć srebrnych medali zdobytych w prestiżowym kanadyjskim konkursie Sélections Mondiales des Vins 2007.