Szampan jest kobietą

 

Jak wykreować markę, by była rozpoznawalna w świecie przez kolejne wieki? Jak pomysłowo połączyć własną pasję z rodzinnym biznesem winiarskim? Na te pytania znała odpowiedź pewna wdowa w drugiej połowie XIX wieku.

 

Wydaje się, że owce i szampan nie mogą mieć wspólnego mianownika. Oczywiście, jeśli potraktuje się je tendencyjnie. Jeżeli nie zna się historii, która je połączyła. A właściwie historia ta sprowadza się do osoby właściciela obu tych „rzeczy”. Wystarczyło, że przekształcił on firmę handlową w przedsiębiorstwo

winiarskie.Historia domu szampańskiego Pommery rozpoczyna się w 1836 roku. Narcisse Greno założył wówczas firmę handlującą owczą wełną. 20 lat później dołączyli do niego Alexandre Louis Pommery i Henry Vasnier. Ten ostatni stał się zarządcą finansowym wytwórni, wsparł ją pieniężnie. Był również kolekcjonerem i pasjonatem sztuki (m.in. obrazów Jeana-Baptiste’a Corota). To on przyczynił się do powiększenia powierzchni przyszłej winiarni. I zapewne nieprzypadkowo trafił w to miejsce…

Pomysł na biznes

Gdy firma zaczyna szwankować, należy zapytać: „dlaczego” albo – zmienić ją na inny biznes. Monsieur Pommery wybrał drugą opcję. Gdy w 1857 roku spadł popyt na owczą wełnę, zdecydował się na zmianę profilu firmy, na co zgodzili się wspólnicy. By zapewnić przyszłość córce, chciał poszukać bardziej intratnego biznesu. Zaczął produkować szampany. Nie zrażał go fakt, że w języku francuskim nazwa tego trunku przyjmowała się trudno, ponieważ słowo „champagne” oznaczało nieużytki nadające się tylko na pastwiska dla owiec. Zyskami z produkcji szampana nie cieszył się długo, gdyż zmarł w następnym roku. Osierocił dwoje dzieci – Louisa i Louise. Pozostawił również małżonkę, która odtąd miała sama kierować rodzinnym biznesem. Widocznie władza rodziny Pommery w firmie była wyjątkowo duża, skoro dwa lata bycia wspólnikiem wystarczyły, by przeprowadzić taką operację. Jeanne Louise Aleksandra Melin odważnie przejęła interes i pełną kontrolę nad firmą. Spuściznę męża połączyła z własną wizją szampana – wina będącego sztuką, bo z nią obcującego. Znała się również na nowoczesnym marketingu. Już w 1860 roku otworzyła sklep w Paryżu przy bulwarze des Italiens, pośród luksusowych sklepów jubilerskich. Wysłała zaproszenia do znanych klientów, by odwiedzali Reims i przy okazji wpadali do niej na degustację. Podróżując po świecie, często odwiedzała Anglię. Tam szybko się zorientowała, że w Londynie przesłodzony szampan wychodzi z mody.

Mistrzyni PR

Postanowiła wyjść naprzeciw oczekiwaniom klientów i zacząć robić trunek wytrawnyokreślenie wina, w którym, teoretycznie, cały cukier na d..., pod angielskie gusta. Wtedy to razem ze swym mistrzem piwnicy stworzyła pierwszy w historii szampan brut(fr.) bardzo wytrawne.Określenie stosowane wyłącznie do w... (...) – wytrawny, lżejszy, bardziej owocowy i bardziej elegancki, z nieporównywalną finezją w ustach. Dotąd fani bąbelków mogli je pić tylko w bardzo słodkiej formie, dlatego szampana podawano głównie do deserów. Teraz możliwości akompaniamentu do posiłków zrobiło się dużo więcej.Pommery Brut Nature rocznik 1874 był strzałem w dziesiątkę! Szybko stał się wielkim sukcesem. Za wdową Pommery poszli wkrótce inni producenci, choć z początku pukali się w czoło i z pewnością zazdrościli pomysłu. I wkrótce wdowa przekonała się o tym, bowiem wyrób wytrawnegookreślenie wina, w którym, teoretycznie, cały cukier na d... szampana wymagał późniejszych zbiorów winogron, by winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) miało więcej ekstraktu. A to z kolei zwiększało ryzyko, że grona zepsują się na krzakach. Gdy w 1888 roku inni już kończyli winobranie, opłaceni z góry dostawcy Pommery – na polecenie wdowy – wciąż czekali na sygnał do rozpoczęcia zbiorów. Złośliwi konkurenci rozpuścili wówczas plotkę, że madame Pommery splajtowała. Banki odmówiły nagle kredytów. Mówiono, że szalona wdowa jest bankrutką. A madame – nie była nią i by to udowodnić, postanowiła zrobić wokół siebie trochę zamieszania.

W labiryncie sztuki

Mając zamiłowanie do sztuki, wiedziała, że na aukcję w Paryżu trafił właśnie obraz niezwykle wówczas cenionego malarza Jeana-Francoisa Milleta Les Glaneuses („Kobiety zbierające kłosy”). Chcieli go nabyć kolekcjonerzy z Ameryki. We Francji podniósł się wielki krzyk, by do tego nie dopuścić, by narodowe dobra chronić w ojczyźnie. Tym bardziej że inny obraz mistrza Angelus właśnie powędrował zagranicę. Wszystkich niebawem zaskoczyła wiadomość, że płótno Milleta kupił ktoś anonimowy za – bagatela! – 300 tysięcy złotych franków. Po kilku dniach tajemniczy informator doniósł prasie, że obraz nabyła szampańska madame Pommery i postanowiła podarować go narodowi, oczywiście po swej śmierci. Dzięki temu pomysłowi – czy jakbyśmy dziś powiedzieli – chwytowi public relations – miała ponownie otwarte kredyty we wszystkich bankach. Zbiory też na szczęście się udały. Les Glaneuses Milleta zaś można dziś oglądać w Luwrze.Będąc pasjonatką sztuki, madame Pommery wspierała przede wszystkim lokalnych twórców, ale nie tylko. Na samym początku zatrudniła Gustave’a Navleta, by upiększył piwnice swymi rzeźbami. Jego monumentalne płaskorzeźby do dziś są ozdobą tego piwnicznego świata. Natomiast Émile Gallé – francuski artysta tworzący głównie dzieła ze szkła – dla madame Pommery stworzył chyba swoją najbardziej spektakularną pracę, olbrzymią kadź mogącą pomieścić zawartość 100 tysięcy butelek szampana. Piwnice winiarni do dziś są pełne prac artystów z całego świata, dzieł z XIX wieku i dużo młodszych. Oczywiście najwięcej jest dzieł francuskich, ale są również prace z Hiszpanii, Japonii, Włoch, Belgii. Champagne Pommery współpracował ze znanymi projektantami mody, takimi jak Givenchy, Christian Dior oraz Ines de la Fressange. Od 2003 roku w piwnicach winiarni odbywają się coroczne wystawy sztuki współczesnej. Wydaje się, że zasada, która przyświecała madame Pommery – umiłowanie awangardy – bliska jest obecnym zarządcom marki. Stawiając na nowoczesną sztukę, wiedzą, że byłaby niczym bez tradycji.

Podziemna katedra

By zbudować szampańskie imperium, madame Pommery kupiła około 120 kopalni wapieni i kredy, tzw. crayères, wykutych 12 mil od Reims przez rzymskich żołnierzy jeszcze podczas okupacji Galii (ok. 2000 lat temu). Te unikatowe piwnice pozwoliły jej na przechowywanie ponad 20 milionów butelek w środowisku o kontrolowanej temperaturze (czyli 10ºC). Wielu innych producentów szampana poszło później jej śladem.Domaine Champagne Pommery zainaugurowała działalność w 1878 roku. Ta posiadłość w stylu elżbietańskim liczy dziś 55 hektarów. Wszystkie budynki mają jedną wspólną cechę: łamią dotychczasowe tradycyjne zasady architektoniczne, tworząc własny awangardowy styl. Schody prowadzące do piwnic Pommery w liczbie aż 116 w rzeczywistości wiodą do podziemnej katedry, 30 metrów pod ziemią. Pomysł madame Pommery polegał na połączeniu podziemnych korytarzy liczących łącznie 18 kilometrów w jeden wielki labirynt mający być przechowalnią leżakujących tam butelek z winem. Każdy tunel w tej podziemnej galerii nosił inne imię – właścicielka w podzięce dla swoich klientów nazywała je np. Kyoto, Madrid, Bretagne – zgodnie z wysyłką trunku na różne rynki, a co za tym idzie – innym jego typem. Obecnie w piwnicach Pommery znajduje się około 20 milionów butelek, łącznie z edycjami specjalnymi, kolekcjonerskimi i wyjątkowo rzadkimi rocznikami.

Otwarta książka

Po śmierci pani Pommery posiadłością zarządzały jej dzieci. Syn Louis powiększył areał o kolejne 282 hektary! Córka Louise i jej mąż Guy de Polignac zajmowali się winiarnią najdłużej. Potem przejęła ją rodzina Polignac aż do 1979 roku, od kiedy to właściciele zmienili się kilkukrotnie. W 2002 roku Maison Pommery został nabyty przez LVMH (Louis Vuitton-Moët Hennessy). Nazwę zmieniono na Vranken Pommery Monopole. Vranken Monopole Group, z siedzibą w Épernay, posiada również w swoim portfolio Heidsieck & Co Monopole i Demoisielle. Dzięki tej zmianie grupa LVMH stała się drugą co do wielkości firmą z roczną sprzedażą 18 milionów butelek szampana. Zresztą już w 1945 roku Champagne Pommery eksportował najwięcej spośród firm szampańskich.Zmysł marketingowy wdowy Pommery sprawił, że wytwarzany przez nią trunek szybko urósł do rangi prestiżowego produktu używanego na imprezach rangi światowej. Niektórzy miłośnicy szampana Pommery żartują, że gdyby nie on, nie byłoby ślubu księcia Monako Rainiera i Grace Kelly w kwietniu 1956 roku. Inni dodają, że gości było tak wielu, gdyż każdy chciał posmakować legendarnych już bąbelków. Obecnie firma Pommery jest sponsorem wielu prestiżowych imprez i targów. Są to np. targi Frieze Art Fair w Londynie – jedna z największych imprez na świecie poświęconych sztuce współczesnej (sponsoring w 2009 roku), ASCAP Awards (American Society of Composers, Authors and Publishers, amerykański odpowiednik polskiego ZAiKS-u; 2003 rok). Bąbelki Pommery pojawiają się też z okazji wyścigów F1 i Dorset Seafood Festival w południowej Anglii (2010).

Współczesna tradycja

Szampany Pommery znane są dziś na całym świecie. 150 lat temu Anglicy woleli szampana wytrawnego, teraz do łask wraca trochę słodszy – choć nie aż tak, jak w XIX wieku. By zdobyć nowych młodych klientów, Pommery wypuścił na rynek w 2000 roku POP-a (Product Of Pommery). Ten miniszampan w ćwierćlitrowych butelkach szybko stał się hitem w barach, klubach nocnych i dyskotekach we Francji, Japonii, USA. Butelkityp butelek o różnym kształcie, pojemności i kolorze, pr... ozdobiono kolorowymi malunkami w stylu graffiti.Nad jakością szampanów czuwa Cellar Master of Pommery. Obecnym dziewiątym z kolei jest Thierry Gasco. Odpowiedzialny za mieszanki różnych cuvées Pommery jest autorem innowacji, które stały się znakiem firmowym Pommery – jak Brut Apanage, Seasons Champagnes (na każdą porę roku) i POP (Product Of Pommery) Gold Vintage(fr., ang.) – winobranie, rocznik.. 2002. Tworzy również okazałe Cuvée(fr.) zawartość kadzi, zestaw wina, wino kupażowane.Termi... (...) Louise. Od 2004 jest także prezesem French Association of Winemakers.

Duch awangardy

Jak powiedzielibyśmy dzisiaj – kobieta odegrała kluczową rolę w historii szampana. Madame Pommery udowodniła, że szampan jest sztuką. To właśnie ona jest autorką marki Champagne Pommery. To ona miała wizję stworzenia unikatowej jakości szampana. Świadomie mówiła o tym, że chce wykreować la grande marque i udało jej się to w pełni. Brut 1874 był niczym zapoczątkowanie nowej dynastii winiarskiej. Dziś duch tej inteligentnej i pełnej energii kobiety o artystycznej duszy wciąż jest obecny w piwnicach oraz działalności Pommery. Wystawy, instalacje, performance, sponsoring ożywiają klimat piwnicznych wnętrz oraz image firmy. W tym miejscu króluje nieustanny duch awangardy!I choć kolega mawia: „Zasadniczo szampan ma bąbelki, korek, do tego zazwyczaj sreberko, trochę elementów metalowych i szkło. Ot i cały szampan! Ale trudno mi coś więcej powiedzieć, bo pijam tylko wina musujące”. No, ale bąbelki… Najlepsze są szampańskie!