Wielka metamorfoza

Ciepły i suchy sycylijski klimat, łagodnie opadające zbocza i kamieniste gleby stwarzają idealne warunki do uprawy winorośli na Sycylii…

Ale podczas gdy inne regiony Włoch o podobnych parametrach geograficznych zyskały sławę producentów win światowej klasy, sycylijska 4000-letnia tradycja nie dawała powodu do dumy rozkochanym w słonecznej wyspie winomanom. Tak było aż do teraz. Ze względu na swe strategiczne położenie Sycylia od zarania dziejów była bardzo pożądanym   terytorium. Większość z cywilizacji władających swego czasu wyspą ma swój udział w rozwoju tamtejszego rolnictwa i lokalnej kuchni. Według enologa Bruno Pastena w winach sycylijskich odnajdujemy ducha 20 cywilizacji. Chociaż na

wyspie winoroślVitis vinifera.. pojawiła się za sprawą Fenicjan, to początkowo nie zajmowano się jej uprawą. Dopiero Grecy – zasiedlając wyspę i mieszając się z lokalnymi ludami (Elymami, Sykanami i Sykulami) – przynieśli konkretną wiedzę na ten temat. Wprowadzili również stosowany do dziś w bardzo suchych i wietrznych miejscach sposób uprawy polegający na prowadzeniu winorośli w formie wolno rosnących krzewów, blisko gruntu.Dzięki nim na Sycylię dotarł również uprawiany do dzisiaj szczep grecanico. Inna charakterystyczna dla tamtejszego winiarstwa odmiana zibibbo przybyła wraz z Arabami, a później, w czasach inwazji osmańskiej na Bałkanach zawitało na wyspę wraz z albańskimi uchodźcami primitivo. I chociaż warunki do uprawy winorośli w ciągu wieków niezmiennie były doskonałe, sycylijskie wina aż do XVIII stulecia pozostawały w gruncie rzeczy anonimowe.

Złota era marsali

W 1773 roku jedna inwestycja enologiczna umiejscowiła Sycylię na międzynarodowej mapie winiarskiej. Wówczas to John Woodhouse założył winiarnię w Marsali, miasteczku na wybrzeżu, gdzie zaczął robić z lokalnych odmian winorośli wina wzmacniane. Wkrótce jego śladem poszli inni – w 1812 produkcję marsali rozpoczął Benjamin Ingham, a w 1833 wytwarzaniem tego wina zajął się Vincenzo Florio, pierwszy Sycylijczyk związany z produkcją i handlem marsalą. Przez wiele lat marsala była głównym winem eksportowym Sycylii. Na popularności zyskały również inne odmianowe wina deserowe powstałe ze szczepów malvasiajedna z najbardziej znanych i najstarszych odmian winogron n... czy moscato. W XX wieku winiarnie z północy Włoch zaczęły kupować sycylijski moszcznieklarowany, świeżo wyciśnięty mętny sok winogronowy..... (...) o znacznie wyższej zawartości alkoholu, aby mieszać go z moszczem winogron piemonckich czy toskańskich. Stan sycylijskiego winiarstwa pozostawał niezmienny właściwie aż do lat 80. XX wieku. Wcześniej światełko w tunelu stanowiła tylko niezłomna wiara w winiarski potencjał wyspy hrabiego Giuseppe Tasca d’Almerita, której przejawem było sprowadzenie w latach 60. na Sycylię międzynarodowych szczepów, takich jak merlotMerlot to jedna z najbardziej znanych i rozpowszec..., cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i po..., syrahfrancuska odmiana czerwonych winogron uprawianych głównie ... czy chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp.... Powstające obecnie z nich wina dowodzą, jak bardzo słuszne były te przewidywania.

Wielki przełom

Chociaż międzynarodowe odmiany przyjęły się doskonale, metamorfoza w podejściu Sycylijczyków do tworzenia wina miała ścisły związek z lokalnymi szczepami. Z inicjatywy przedsiębiorców winiarskich zarówno z samej wyspy, jak i północy kraju Veneto, niewielkie winiarnie rozpoczęły produkcję win z zibibbo, catarratto czy nero d’avola, czasami tylko kupażując je z winami z odmian międzynarodowych. Oczywiście przedtem również robiono wina z odmian lokalnych, ale dopiero zmiany w podejściu do uprawy winorośli oraz zastosowanie nowych technik winifikacyjnych umożliwiły produkcję win odpowiadających międzynarodowym standardom. Wcześniej sycylijskie wina były za ciężkie, o zbyt wysokiej zawartości alkoholu sięgającej często nawet 18%. Obecnie są doskonale zrównoważone, o świetnej strukturze i znacznym potencjale dojrzewania. Przywiązanie do lokalnych odmian tak nierozerwalnie związanych z historią wyspy i chęć ich eksponowania stanowią o sile współczesnego sycylijskiego winiarstwa. Stąd taka szeroka oferta win z nero d’avola, szczepu, o którym jeszcze 20 lat temu poza Italią mało kto słyszał. Podobnie sytuacja wygląda z winami białymi, których podstawą są winogrona catarratto, inzolia, grillo czy damaschino. Są to cudownie czyste, świeże owocowe wina, ale jeszcze do niedawna zbyt wielka wydajność, niewłaściwe przetwarzanie, zbiory przeprowadzane w pełnym słońcu nie dawały szans na tworzenie win na światowym poziomie. Zdecydowany zwrot w podejściu do procesu winifikacji zaowocował doskonałymi winami. W latach 90. XX wieku wielu wytwórców postanowiło zmienić swój status z bezimiennych dostarczycieli win producentom marsali w producentów wysokiej jakości win pod własną marką. Na efekty nie trzeba było długo czekać. Kilkanaście lat później najważniejszy włoski przewodnik winiarski Gambero Rosso aż 15 sycylijskim winiarniom przyznał najwyższe wyróżnienie – prestiżowe trzy kieliszki. Dzisiaj sycylijskie winiarstwo ma zupełnie nową twarz i odważnie spogląda w przyszłość.

 

Sycylia w liczbach

 

Stolica – Palermo

Prowincje – Agrigento, Caltanisetta, Catania, Enna, Messina, Palermo, Ragusa, Siracusa, Trapani

Wyspy wchodzące w skład regionu – Sycylia, Wyspy Liparyjskie, Wyspy Egadzkie, Wyspy Pelagijskie, Pantelleria

Klimat – śródziemnomorski

Powierzchnia upraw winorośli – 115 686 ha, z czego 73 824 ha (63,8%) przypada na białe odmiany i 41 569 ha (35,9%) na odmiany ciemne

Uprawiane odmiany winorośli – białe: catarratto, grecanico, grillo, malvasia, moscatello, moscato bianco, chardonnay, müller-thurgau, pinot bianco, pinot grigio, trebbiano, verdello, viogner, zibibbo, damaschino; czerwone: nero d’avola, frappato, nerello cappucino, nerello mascalese, perricone, cabernet sauvignon, merlot, syrah, cabernet francczerwona odmiana winogron, jedna z bardziej rozpowszechniony... (...), pinot nero, sangioveseSangiovese to najważniejszą czerwoną odmianą Włoch. Upr..., petit verdot

Obszar uprawy winorośli– głównie zachodnia część wyspy (Val di Mazara), południowy wschód, okolice Etny, wyspy Pantelleria, Lipari i Salina

Struktura produkcji – 65–70%  wina stołowe, 25–30%  IGT, 4–4,5%  DOC

Liczba apelacji – DOCG  1, DOC  22, IGT  7

Produkcja w 2009 roku – 6827800 hl wina i moszczu

Wartość eksportu wina w 2008 roku – 81 952 000 euro

Najwięksi importerzy – Wielka Brytania, Niemcy, Stany Zjednoczone

 

O Sycylii przeczytaj jeszcze:

Udo baletnicy

Turystyczna ziemia obiecana

Dar słonecznej wyspy

Turystyczna ziemia obiecana

Nie zawsze w słońcu