Mołdawia

Regiony winiarskie Mołdawii

Mołdawia należy do niewielu krajów winiarskich, które mogą dostarczać win niemal wszystkich typów, i to wysokiej jakości. Choć niepodległa zaledwie od 1991 roku, jest chyba najmniej znanym krajem wśród większych producentów wina na świecie. Posiada wystarczający potencjał, aby zasłynąć winami wysokiej klasy, ale dotychczas na przeszkodzie stały polityczne i ekonomiczne zawirowania. Mołdawia posiada tyle samo winnic co Niemcy czy Afryka Południowa i niemal trzykrotnie więcej od Austrii, zaś eksport wina w przeliczeniu na głowę mieszkańca wynosi ponad 30 litrów – więcej niż gdziekolwiek na świecie.

Wprowadzenie

W Mołdawii, w okolicach Floreşti (wieś Varvarovca), odkryto najstarsze w Europie ślady upraw winorośli datowane na około 2800 rok p. Ch. Herodot, który odwiedził te strony w 447 roku p. Ch., zaświadcza o rozwiniętej produkcji wina w greckich koloniach nad dolnym Dniestrem. Pod koniec III wieku p. Ch. miejscowa ludność handlowała z Grekami, a od początku I wieku – z Rzymianami. W okresie panowania św. Stefana Wielkiego (1423–1504) winiarstwo rozkwitło, zaś władca dobrze płacił za sprowadzanie z zagranicy najlepszych odmian winogron. W wiekach XV–XVIII mołdawskie wina docierały (niekiedy na masową skalę) także do Polski – rynki polski i rosyjski stały się przez pewien okres najważniejszymi odbiorcami dla kraju. Ale w czasie okupacji tureckiej produkcja spadła.

Na skalę masową rozwinęła się po zajęciu tych ziem przez Rosję w 1812 roku, kiedy Mołdawia na długo stała się rosyjską prowincją. Wówczas w winnicach dominowały lokalne i okoliczne odmiany: rară neagră, plavai, galbena, zghiharda, batuta neagră, fetească albă, fetească neagră, tămâioasa i cabasia. Winiarze dostawali wsparcie od rosyjskich władz na uprawę nowych winnic i w połowie XIX wieku Besarabia stała się największym zagłębiem winiarskim carskiego imperium.

W tym okresie – po raz pierwszy w tej części Europy – rozpoczęły się masowe nasadzenia odmian międzynarodowych (a właściwie francuskich) – pinot blanc, pinot noir, aligoté, cabernet sauvignon, sauvignon blanc, gamay czy muscat blanc. Po filokserze pierwsze winnice zaczęły pojawiać się dopiero w 1906 roku, ale już osiem lat później, u progu I wojny światowej, Mołdawia ponownie stała się największą potęgą winiarską w imperium. Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku areał winnic Mołdawii osiągnął astronomiczną liczbę 220 tysięcy hektarów! W roku 1984 liczba ta przekroczyła i ten kosmiczny poziom – Mołdawia posiadała wtedy areał aż 258 tysięcy hektarów winnic (8 procent dzisiejszych winogradów na świecie!).

Po 1985 roku w wyniku antyalkoholowej kampanii Gorbaczowa powierzchnia mołdawskich winnic zmniejszyła się o połowę, ale wciąż daje to najwyższe na ziemi „uwinnicznienie” na głowę mieszkańca.

Jeszcze kilka lat temu ponad 80 procent całej produkcji mołdawskich winnic trafiało na chłonny, a przy tym niezbyt wymagający rynek rosyjski. Te złote czasy skończyły się w marcu 2006 roku, gdy w ramach politycznych restrykcji Rosja zakazała przywozu wina z Mołdawii i Gruzji. Mołdawianie z dnia na dzień utracili jedynego liczącego się odbiorcę na swój najważniejszy produkt eksportowy, pozostając z 200 milionami niesprzedanych butelek! A przy okazji szybko przekonali się, że większość ich winiarskiej produkcji nie jest w stanie konkurować na innych rynkach. I to „przebudzenie” było jedynym pozytywnym aspektem całej tragedii.

Regiony i klasyfikacja win

Mołdawia nie ma jeszcze do końca uregulowanego systemu klasyfikacji win, niemniej stopniowo ale wyraźnie orientuje się na system unijny. Wina można zatem podzielić na stołowe (Vin de masa) oraz wina jakościowe (Vin de calitate). Przy tych drugich podaje się nazwę jednego z trzech regionów, która pełni jednocześnie funkcję czegoś z przełomu apelacji i regionalizacji (PDO/PGI). Jednak przy czytaniu etykiety najważniejsza jest dociekliwość, ewentualnie możliwość kontaktu z producentami. Ci ostatni niezbyt dbają o podawanie „apelacji” na etykietach – często nie chcą być kojarzeni z innymi wytwórcami z tego samego obszaru. Znanych winiarni jest raptem kilkanaście, może dwadzieścia kilka, więc stosunkowo łatwo je zlokalizować, a ich wina – ocenić.

Mołdawia winiarsko dzieli się na cztery regiony: Codru – centralny region z Kiszyniowem, Ştefan Vodă – na południowym zachodzie, Valul lui Traian – na południu oraz Balti na dalekim północnym zachodzie. W Mołdawii przeważa klimat umiarkowany kontynentalny, zwłaszcza w środkowej części kraju, w regionie Codru nieco podobny do burgundzkiego. Na południu, bliżej Morza Czarnego – w regionach Valul lui Traian, Ştefan Vodă – łagodniejszy, a nawet ciepły. Około 2/3 upraw na wino stanowią odmiany międzynarodowe, 17 procent to szczepy zwane umownie kaukaskimi, odmiany lokalne obejmują około 10 procent upraw. Zdecydowana większość win to wyroby odmianowe lub co najwyżej 2–3-odmianowe kupaże, w których szczepy składowe są podane na etykiecie. Wyjątkiem może być zarejestrowany termin codru dla „składanki” bordoskiej wytwarzanej w regionie Codru.

Artykuły na temat wybranego regionu

Nowy numer

#102

sierpień 2019

E-WYDANIE

Zamów e-wydanie miesięcznika Czas Wina

Czytaj na telefonie i tablecie

Prenumerata

Zamów prenumeratę miesięcznika Czas Wina

Zawsze prosto do twojej skrzynki pocztowej

Newsletter

Strona zawiera informacje handlowe dotyczące napojów alkoholowych i przeznaczona jest dla osób pełnoletnich.

Czy akceptujesz te warunki i masz ukończone 18 lat ?