Klejnot chorwackich win – mszalne wino z Đakova

W sercu chorwackiej Slawonii położone jest małe miasteczko Đakovo. W 1989 roku obchodziło 750. rocznicę istnienia. Od zarania swych dziejów Đakovo jest powiązane z miejscowym biskupstwem i dlatego bywa nazywane biskupim miastem, a dzisiaj jest siedzibą đakovačko-osjećkiej archidiecezji.

Znaczący rozwój miasta rozpoczyna się po rządach tureckich od 1688 roku. Wtedy rozwija się diecezja i stan szlachecki. Przez stulecia biskupi intensywnie pracowali nad rozbudową i odnawianiem miasta. Biskup Josip Colnić (1751–1773) oprócz tego, że rozbudował diecezjalny dwór, kanoniczne kurie i klasztor, zainicjował wzniesienie pierwszej szkoły podstawowej w mieście. Đakovo w XIX wieku stało się ośrodkiem wielkiej bosańskiej lub đakovačko-sremskiej diecezji, gdzie otwarto seminarium duchowne z wyższą szkołą teologiczną.

Klejnoty miasta

Fot. Archiwum đakovačko-osječkiej archidiecezjiNajsłynniejszym đakovačkim biskupem był Josip Juraj Strossmayer, który na czele diecezji stał 55 lat, aż do śmierci w 1905 roku. Był nie tylko biskupem, ale i znaczącym politykiem oraz największym dobroczyńcą w chorwackiej historii. Pozostawił po sobie między innymi đakovačką katedrę, która do dziś jest wyjątkowym symbolem miasta, z wspaniałymi unikatowymi freskami z motywami biblijnymi, które namalowali Aleksander Maximilian Seitz (Niemiec z pochodzenia) i jego syn Ludwig Seitz.
Budowa katedry trwała od 1866 do 1882 roku. Jej głównymi architektami byli Carl Roesner i Fridrich Schmidt z Wiednia. O kościele, jego wspaniałych freskach, ołtarzach, kopule, fasadzie z rozetą, organach, wieżach o wysokości 84 metrów napisano wiele książek i publikacji wartych poświęcenia im uwagi.
Đakovo znane jest również na całym świecie z pięciowiekowej tradycji hodowli szlachetnych koni – lipicanów. Đakovačka stajnia jest jedną z najstarszych w Europie i pełni ważną funkcję w promowaniu lipicanów na światowych rynkach (www.ergela-djakovo.hr).
Nie można mówić o Đakovie, by nie wspomnieć o 45-letniej tradycji „Đakovackih vezova“, uznanego międzynarodowego przeglądu grup folklorystycznych, które co roku w lipcu spotykają się na festiwalu. Od 1991 roku odbywa się on pod patronatami Unii Europejskiej – IGF, a organizatorem jest Towarzystwo Turystyczne Miasta Đakova (www.tz-djakovo.hr).

Bogactwo religijne

Dzięki swemu położeniu geograficznemu oraz korzystnej strukturze gleby w Đakovie i jego okolicach silnie zakorzeniona jest tradycja uprawy winorośli. Jej historia liczy kilka stuleci. Pod skrzydłami diecezjalnego miasta kwitła produkcja wina mszalnegowino używane do celów religijnych w Kościele katolickim.P.... Rozwijając życie religijne, biskupi gromadzili naród wokół eucharystii – największej świętości wiernych – wykorzystując w tym obrzędzie prawdziwe winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) z winogron.
Fot. Archiwum đakovačko-osječkiej archidiecezjiPo odejściu Turków biskup Petar Bakić w 1716 roku zasadził winoroślVitis vinifera.. w Trnavie, wiosce niedaleko Đakova. W 1751 roku biskup Colnić powiększył winnice w Trnavie i zasadził nowe winorośle w Mandićevać. W 1806 roku biskup Antun Mandić rozszerzył obszar upraw. W wielkiej mierze przyczynił się do rozwoju winnic w tym regionie biskup Josip Juraj Strossmayer, który szczególnie poświęcił się produkcji wina. W 1870 roku wybudował piwnice w Trnavie, a w 1875 roku w Musiću. Odnowił też i powiększył istniejącą piwnicę w Mandićevcu.
Jeszcze przed Strossmayerem wina diecezji đakovačkiej znane były nie tylko w kraju, ale i poza jego granicami. Wiele z nich zdobyło nagrody na międzynarodowych wystawach w Paryżu, Wiedniu, Trieście i Zagrzebiu.
Mszalnewino używane do celów religijnych w Kościele katolickim.P... wina mają swoje charakterystyczne etykiety, na których wyróżniają się cztery kościelne herby i lista biskupów, którzy zasłynęli w historii diecezjalnych winnic, konie lipicany i katedra – symbol Đakova. Diecezjalna winiarnia w Trnavie unowocześniła się, dominują w niej zbiorniki o pojemności 400 tysięcy litrów, ale są również strossmayerowe stare drewniane beczki o pojemności 180 aków (9 tys. litrów), wystarczające na potrzeby 250 księży đakovačko-osječke archidiecezji. Te starannie zachowane beczki oraz technologia produkcji wina znajdują miejsce także w winnym muzeum.
Winorośle posadzone są w idealnym miejscu, zawsze zwrócone w kierunku południa, aby były nasłonecznione przez cały dzień. Nowe odmiany zwiększają wydajność winiarni, co zapewnia też geograficzne pochodzenie diecezjalnych win. Dzięki temu, że pochodzą z đakovačko-osječkej archidiecezji, mogą nosić nazwę „mszalne wino“.

Pod auspicjami „Góry”

Fot. Archiwum đakovačko-osječkiej archidiecezjiWiemy, że winorośl zaowocuje wówczas, gdy otoczymy ją troskliwą miłością i posadzimy na danej od Boga, płodnej ziemi. Dlatego właściciele i pracownicy każdego roku uroczyście poświęcają winnice, poszukując bożej pomocy. – Dobre wino jest koncentratem „tego na górze, człowieka i przyrody!“ – podkreśla Stjepan Karalić, dyrektor Misnih Vina đakovačko-osječkiej archidiecezji. Pod jego kierownictwem winiarnia w Trnavie osiąga godne pozazdroszczenia rezultaty i zdobywa cenne nagrody.
Obecny areał to 31 hektarów. Najczęstszą odmianą jest tu traminac, na 8,5 hektarach rośnie chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...), na 5,6 hektarach – graševina, a od niedawna na 2,9 hektarach po raz pierwszy w historii winnic tej archidiecezji posadzono trzy czerwone odmiany – merlotjedna z bardziej rozpowszechnionych i popularnych czerwonych... (...), cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...) i cabernet francczerwona odmiana winogron, jedna z bardziej rozpowszechniony... (...), które w ubiegłym roku zebrano po raz pierwszy.
Archidiecezjalne winnice osiągnęły produkcję od 150 do 170 tysięcy litrów wina. Obecnie uzyskuje się też bardzo dobre wina z późnych zbiorów, a od 2008 roku szczytem osiągnięcia produkcji jest pierwszy zbiór traminaca na wina lodowe (powtórzono go jeszcze w 2009 i 2011 roku). Lodowe wino z archidiecezyjalnych winnic zostało absolutnym zwycięzcą w konkurencjach regionalnych. W tym roku natomiast lodowe wino traminac 2009 wysłano na najbardziej prestiżową ocenę win na świecie – Decanter Word Wine Awards. O jego losach tam poinformujemy w następnym wydaniu „Czasu Wina“.

 

Więcej o đakovačkih winach mszalnych można przeczytać na www.misna-vina.com. Tę publikację przygotowano przy współpracy i pod patronatem Turystycznego Towarzystwa Miasta Đakovo i Państwowej Stajni Koni Lipicanaca w Đakovie.

 

Materiał promocyjny