Cud na ziemi

W rankingu najpiękniejszych winiarskich miejsc świata południowoafrykańskie Vergelegenpołudniowoafrykańska winiarnia, producent wina z okręgu ... (...) znalazłoby się co najmniej w pierwszej trójce. Dla mnie to zdecydowany faworyt.

Warto spędzić dziesięć godzin w samolocie do Kapsztadu i kolejne dwie w samochodzie do Stellenboschmiasto w południowo-zachodniej części Kraju Przylądkoweg... (...) tylko po to, by zobaczyć ten cud. Pielgrzymują tu najwięksi w świecie wina, nawet ci, którym wydawało się, że ich obejścia są znacznie piękniejsze.

Vergelegen, co wymawia się z grubsza „ferchelejchen” z dużym naciskiem na charczące „ch”, to winiarnia, której niemal nie widać. Wkopana jest w głąb sporej góry, a na jej dachu położono trawnik. Z platformy widokowej tarasu można zobaczyć zielone, ale strome łańcuchy górskie Helderberg, które otaczają winiarnię z trzech stron. Wolny od gór przesmyk otwiera się zaś na Somerset West (przedmieścia Stellenbosch) i wyraźnie widoczny ocean.

W największym porządku

Początki Vergelegen sięgają prawdopodobnie roku 1685 roku, kiedy Wysoki Komisarz Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej zlecił gubernatorowi Kraju Przylądkowego Simonowi van der Stelowi wybudowanie placówki w głębi lądu, na ziemi zakupionej jeszcze w 1672 roku od wodza Hotentotów. Kiedy Willem Adriaan van der Stel, syn Simona, w roku 1700 został gubernatorem, otrzymał od Kompanii tę niezagospodarowaną ziemię o powierzchni 342 hektarów zwaną Vergelegen (w języku afrikaans znaczy „oddalona”), malowniczo usytuowaną u podnóża wzgórz Helderberg Mountains i na ich stokach.

Młody zarządca uczynił z niej raj na ziemi. Do roku 1706 posadził ogromny sad poprzecinany pomarańczowymi alejkami, wybudował młyn i kanały irygacyjne, urządził fermę bydła na 1000 sztuk i sprowadził stado liczące 1800 owiec (które trzymano dla bezpieczeństwa za podwójnym, ośmiokątnym murem pomysłu van de Stela, otaczającym posesję). Ale – przede wszystkim – założył wielką winnicę z ponad milionem krzewów winnej latorośli. W roku 1705 zwiedzający okolicę wielebny Francois Valentijn zanotował w swoim dzienniku: „Z najwyższą przyjemnością obejrzałem tę posiadłość, albowiem wszystko jest tu w nadzwyczajnym porządku”.

Van der Stelowi juniorowi nie dane było jednak długo cieszyć owocami swojej pracy. Kompania, wskutek powstania Wolnych Burów, sprzeciwiających się dyktatorskim metodom rządzenia Willema Adriaana, odwołała go ze stanowiska i zmusiła w 1708 roku do powrotu do Holandii. Kompania przejęła majątek i podzieliła go na cztery części. Zabudowania postanowiono zburzyć, ale – na szczęście – zniszczono tylko ich część.

Przybywa Andrérzadka odmiana czerwonych winogron uprawianych tylko w Czech... (...)

Od tamtej pory posiadłość wielokrotnie zmieniała właściciela, stopniowo popadając w ruinę i zapomnienie, aż w roku 1917 została kupiona przez sir Lionela i lady Florence Phillips. Nowi właściciele odbudowali majątek łącznie z częścią ogrodową otoczoną oktagonalnym, ale teraz już pojedynczym, murem. Wewnątrz, wokół zabudowań, urządzono typowy angielski ogród z kolorowymi przez cały rok rabatkami kwiatowymi (ponad 300 gatunków!). Po śmierci lady Florence w 1941 majątek został ponownie sprzedany. Tym razem trafił w ręce Charlesa „Puncha” Barlowa, który skoncentrował się na produkcji owoców.

Kolejna zmiana właściciela nastąpiła w roku 1987. Anglo-American Farms Limited przywrócił pierwotną koncepcję założyciela: firma zajęła się produkcją owoców i przetworów mlecznych, ale inwestowała także w odbudowę winnic. Obsadzonych zostało ponownie 100 hektarów winnic, głównie odmianami światowymi: chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...), sauvignon blancjedna z najbardziej rozpowszechnionych na świecie białych ... (...), sémillonfrancuska odmiana białych winogron.Uprawiana głównie w Bo... (...), cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...), cabernet francczerwona odmiana winogron, jedna z bardziej rozpowszechniony... (...), merlotjedna z bardziej rozpowszechnionych i popularnych czerwonych... (...) i pinot noirjedna z najbardziej rozpowszechnionych i najstarszych czerwo... (...). Wybrano tereny nieoficjalnie uznawane w RPA za najlepsze do uprawy odmian czerwonych. Pierwsze wina z nowej-starej winnicy trafiły na rynek w roku 1992 pod nazwą Les Enfants (fr. – dzieci), co nawiązywało do odrodzenia winnicy i młodości nowych win (w roku 1994 nazwę tę zmieniono).

Twórcą współczesnej potęgi 300-letniej firmy Vergelegen był Martin Meinert, który przez dziesięć lat nadzorował tu wyrób wina, wybierał najlepsze miejsca pod uprawę winnej latorośli oraz planował wyposażenie piwnic. Gdy w 1998 odszedł, by założyć własną winiarnię (Devencrest), jego miejsce zajął André van Rensburg. André wcześniej był enologiem w firmie Stellenzicht i… (…)

 

Pełny artykuł znajduje się w „Czasie Wina” nr 45.