Irouléguy (bask. irulegi)

Irouléguy (bask. irulegi) – malutki okręg winiarski i apelacjakontrolowana nazwa pochodzenia.. AOC/AOP w Regionie Południowo-Zachodnim, leżąca w Kraju Basków u stóp Pirenejów, przy granicy z Hiszpanią i po obu stronach rzeki Nive (Errobi), wokół miejscowości Irouléguy (ok. 250 mieszkańców).

Jest niewielką wysepką i najbardziej na południowy-zachód wysuniętą apelacją francuską, której granice opierają się o granice państwa. Jest tak odrębna i daleka, że niektórzy kwestionują jej przynależność do regionu, ale podobne zastrzeżenia można wysunąć wobec wielu apelacji Południowego-Zachodu. Dyskusja ta jednak nie ma większego sensu, bowiem tutejsze winogrady obejmują raptem około 210 hektarów (nominalnie, bowiem nie wszystkie są obsadzone), a produkcja nie przekracza 6,5 tysiąca hektolitrów i nawet we Francji mało kto o tutejszych winach słyszał.

Mulnicy transportujący winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...) w Pirenejach, fot. WikiCommons

W trudnych warunkach geograficznych i w górskim klimacie wyrabia się tu wina białe, różowe i czerwone z odmian czerwonych: bordelesa beltza (tannatJest francuską odmianą czerwonych winogron uprawianych gł... (...)), axeria (cabernet francczerwona odmiana winogron, jedna z bardziej rozpowszechniony... (...)) i axeria handia (cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...)) oraz białych: zerratia (courbu), izkiriota ttipia (petit manseng) i izkiriota (gros manseng). Nie są to odmiany miejscowe, bo te przegrały rywalizację z powyższymi, choć można tu spotkać 150-letnie krzewy tannata sprzed filoksery! Dominują tu wina kupażowane.

Mimo kieszonkowych rozmiarów, okręg ma niezwykle bogatą historię. Winnice zakładali tu Rzymianie, bo miejscowość Irouléguy leżała (dziś ma to znikome znaczenie) na szlaku przez Pireneje, zaś przez całe wieki miejscowi żyli z pielgrzymów podążających do Santiago de Compostela. Wtedy winogrady miały dwukrotnie większą powierzchnię, a krzewy sadzono nawet na stromych kamienistych zboczach, co spowodowało powstanie wielu lokalnych praktyk winiarskich.