czech3Regiony i okręgi winiarskie Republiki Czeskiej

Klimatycznie winnice czeskie leżą na obszarze granicznym możliwości towarowej upraw winnej latorośli w północnej Europie. Fakt ten sprawia, że nie są ważnym – z punktu widzenia światowej produkcji – obszarem winiarskim. Choć z drugiej strony należy wziąć pod uwagę tradycję uprawy winnej latorośli, które na pewnych obszarach sięgają czasów celtyckich i rzymskich.

W III wieku, podczas panowania cesarza Probusa, Rzymianie założyli fort obronny w dzisiejszym Muszowie, u stóp Pogórza Palawskiego na Morawach. W czasie wykopalisk prowadzonych w ruinach twierdzy w latach 20. ub. wieku znaleziono tu rzymski nóż do przycinania winorośli. Podobnych narzędzi pochodzących już okresu Księstwa Wielkomorawskiego, datowanych na IX–X wiek, znajduje się już tu bez liku. Żyjący w X wieku wnuk wielkiego księcia morawskiego Świętopełka, Wacław, uznany później za świętego, otrzymał gruntowne wykształcenie winiarskie – nosił nawet tytuł supremus magister vinearum. Co roku we wrześniu w Melniku czci się jego pamięć, urządzając bachanalia – święto lokalnego winiarstwa.

W kolejnych wiekach stopniowo rósł eksport czeskiego wina do krajów ościennych, zwłaszcza Polski, ale także np. Niemiec (Saksonia). Raz po raz nasilały się również „wojny winne”, zwłaszcza z Austrią. Wzajemne nakładanie ceł i wrogie zakazy wydawane przez poszczególne miasta ciągnęły się aż po czasy niemal współczesne.

Gdzieś około XV wieku na rynku pojawił się kolejny wielki gracz z ogromnym potencjałem: Węgry, a wkrótce madziarskie wino zaczęło zalewać sąsiednie kraje. Szeroką rzeką zaczynają płynąć też wina z południa, głównie z Włoch.

Dziś większość win czeskich (za wyjątkiem może win musujących) trafia na rynek lokalny, choć ostatnie zagraniczne inwestycje zaczęły już owocować pojawieniem się jakościowych win czeskich, zwłaszcza morawskich, na zagranicznych rynkach (np. w Wielkiej Brytanii). Nie są to jednak ilości znaczące, ale ciekawe uzupełnienie oferty innych państw. Do I wojny światowej na obszarze Czech obowiązywało austrowęgierskie prawo winiarskie, pierwsze czeskie ustawodawstwo winiarskie pojawiło się w 1954 r. Dzisiejsze zasady reguluje prawo z 1995 roku, stopniowo modyfikowane i bazujące na unijnych podstawach.

Regiony i klasyfikacja winiarska

Czechy posiadają dwa główne regiony winiarskie (vinařská oblast) – mniejszy z nich to Czechy (Čechy), większy – Morawy (Morava), które dzielą się okręgi (vinařská podoblast). W Czechach mamy dwa okręgi: Mělnická i Litoměřická, a na Morawach cztery: Mikulovská, Znojemská, Velkopavlovická i Slovácká. Oprócz tego na etykietach mogą pojawiać bardziej szczegółowe dane, np. nazwa gminy lub miejscowości, w której znajduje się winnica.

Czeskie prawo winiarskie jest zgodne z normami Unii Europejskiej. Jako główne kryterium klasyfikacji bierze ono za podstawę, podobnie jak w krajach sąsiednich, ocenę dojrzałości winogron (tzn. zawartość cukru w moszczu), a także miejsce produkcji. Na tej podstawie wyróżnia dwie podstawowe grupy win: wina jakościowe – Jakostní víno, oraz wina stołowe – Stolní víno. Wyższą kategorię win stołowych stanowią wina regionalne – Zemské víno.

Wśród win jakościowych wyróżnia się dwie grupy win: niższą stanowią wina jakościowe o kontrolowanym obszarze pochodzenia – Jakostní víno, wyższą – wina jakościowe z deklaracją typu (wyróżnikiem) – Jakostní víno s přivlastkem (predikátní víno). Ta ostatnia kategoria – podobnie jak w Niemczech czy Austrii – musi posiadać jedną z siedmiu deklaracji typu: kabinet, pozdní sběr, výběr z hroznů, výběr z bobulí, výběr z cibéb, ledové víno oraz slámové víno.

Ponieważ w Czechach wyrabia się także sporo win owocowych, wina gronowe miewały swego czasu na etykiecie dopisek „révové” – gronowe.

W Czechach wyrabia się też pewną liczbę win musujących – šumivé víno lub sekt – oraz perlistych – víno perlivé.

Z uwagi na zawartość cukru, wina czeskie mogą znaleźć się w któreś z następujących grup: suché, polosuché, polosladké lub sladké. Inaczej klasyfikowane są wina musujące i perliste: extrasuché (brut), suché (sec), polosuché (demi sec), polosladké (demi doux) lub sladké (doux).

Osobną kategorię stanowią wina doprawiane: deserowe (dezertní víno), dosładzane cukrem lub koncentratem gronowym i alkoholizowane destylatem winnym, wina korzenne (dezertní kořeněné) – wyrabiane na bazie win deserowych, doprawianych korzeniami i ziołami, oraz wina niskoalkoholowe (víno nízkoalkoholocké), o zawartości alkoholu do 6%.

Artykuły na temat wybranego regionu

Nowy numer

E-WYDANIE

Czytaj na telefonie i tablecie

Prenumerata

Zawsze prosto do twojej skrzynki pocztowej

Newsletter

Strona zawiera informacje handlowe dotyczące napojów alkoholowych i przeznaczona jest dla osób pełnoletnich.

Czy akceptujesz te warunki i masz ukończone 18 lat ?