Serce winnej Australii

Australia Południowa to najbardziej produktywny obszar winiarski w Australii. Status ten zawdzięcza głównie sztucznie nawadnianej i bardzo żyznej strefie Lower Murray z regionem Riverland. To również miejsce narodzin większości wielkich win australijskich.

Pierwsza winoroślVitis vinifera.. pojawiła się na obszarze Australii Południowej w 1836 roku wraz z przybyciem europejskich osadników, czyli emigrantów niemieckich, a dokładnie emigrantów z Dolnego Śląska. Czy dlatego w miasteczkach Doliny Barossy wciąż można wyczuć niemiecki klimat?

Królująca czerwień

Dolina Barossy, główny okręg winiarski w Australii Południowej i najsłynniejszy na kontynencie, położony jest około 60 km na północ od stolicy stanu, Adelajdy. To około 13,5 hektarów upraw winorośli, z czego 83 proc. stanowią odmiany czerwone. Czerwień gleby oraz zieleń drzew i pól to dominujące kolory w tutejszym pejzażu. Niemieccy osadnicy nazwali to miejsce „Nowym Śląskiem”. Ta czerwona ziemia przypominała im zapewne okolice Wałbrzycha, gdzie ziemie są bogatebogate – termin degustacyjny na określenie wina, w który... (...) w związki żelaza i mają podobną barwę. Natomiast nazwę „Barossa” nadał regionowi pułkownik William Light, upamiętniając tym samym bitwę z wojskami napoleońskimi stoczoną pod hiszpańską Barrosą w 1811 roku.
Fot. South Australian Wine Industry AssociationSwoją popularność obszar Barossy (zarówno region Barossa Valleyregion winiarski Południowej Australii.Powierzchnia upraw ... (...), jak i Eden Valley) zdobył dzięki korzenno-czekoladowym shirazom. Innym jej znakiem jakościowym są tzw. kupaże GSM (grenache, shiraz, mataro, czyli z francuska mourvèdre) i ciekawe białe sémillony. Inaczej niż w sąsiedniej Eden Valley, która jest królestwem australijskiego rieslinga, co zresztą nie dziwi, zważywszy na niemieckie konotacje genealogiczne tutejszych producentów.
Na terenie całej Barossy ponad 300 winnic zachęca turystów do odwiedzin i spróbowania swoich produktów na miejscu. Dzięki instytucji cellar doors (pisał o niej więcej Paweł Gąsiorek w tekście Na dole, w kącie świata) każdy może przyjść i skosztować wina najczęściej zupełnie za darmo, na miejscu, w winiarni. A po degustacji zaopatrzyć się w kilka ulubionych butelek i powrócić do nowo odkrytych smaków w domowym zaciszu…

Ponowny dyktat koloru
Region Coonawarra, położony 380 km na południowy wschód od Adelajdy i 420 km na zachód od Melbourne, znany jest szczególnie z produkcji światowej klasy win czerwonych, zwłaszcza z cabernet sauvignonfrancuska, klasyczna, najbardziej rozpowszechniona i popular... (...). Pierwsze winorośle zostały tu posadzone przez Johna Riddocha w 1890 roku. Sekret sukcesu tutejszego caberneta tkwi w magicznym małżeństwie bogatych w składniki mineralne czerwonych gleb zwanych terra rossa, skał wapiennych, czystej wody gruntowej i długiego chłodnego sezonu dojrzewania winogron. Chodzi o to, że pod kilkudziesięciocentymetrową warstwą terra rossa znajdują się dość grube złoża wapienia (to pozostałości sprzed 150 milionów lat!) o dobrym drenażu wodnym – całe dobrodziejstwo tego naturalnego układu otrzymują winogrona, a w efekcie winonapój uzyskiwany na drodze całkowitej lub częściowej fer... (...).
Umiarkowane, suche lata, a następnie chłodne jesienie z dużym zachmurzeniem o nadmorskich wpływach (klimat nieco chłodniejszy od Barossy) pozwalają winogronom dojrzewać powoli i rozwijać swój smak tak, by zbliżyć się jak najbardziej do doskonałości. A doskonałość w przypadku caberneta to skoncentrowany i długotrwały smak owoców jagodowych i wybitnie miękkie taniny oraz duży potencjał starzenia. Ale choć
Coonawarra słynie z cabernet sauvignon oraz kupaży w stylu bordoskim, inne odmiany, takie jak shiraz, merlotjedna z bardziej rozpowszechnionych i popularnych czerwonych... (...), riesling, a zwłaszcza chardonnayfrancuska odmian białych winogron, jedna z najbardziej rozp... (...), również zdobywają wiele ważnych wyróżnień na rozmaitych konkursach winiarskich. A wszystko to dzieje się na powierzchni 5,7 tysiąca hektarów winorośli w ponad 30 firmach ulokowanych przy jednej drodze. Turyści mają ułatwione zadanie – nie muszą kluczyć, poszukując kolejnych winiarni.

Najpilniej strzeżony skarb

Fot. South Australian Wine Industry AssociationNatomiast Langhorne Creek to bodaj najdziwniejszy region Australii Południowej. Dlaczego? Pozostaje bowiem względnie anonimowy, choć to trzeci co do wielkości obszar uprawy winogron w tym stanie! Jakość tutejszych win to ponoć najlepiej strzeżona tajemnica australijskiego winiarstwa… Ów naturalny skarb ukryty jest w glebie Półwyspu Fleurieu, 70 km na południowy wschód od Adelajdy. To jeden z najstarszych regionów uprawy winorośli w Australii Południowej; pierwsze nasadzenia przeprowadził tu Frank Potts w 1860 roku. Obecnie Langhorne Creek to jeden z najszybciej rozwijających się regionów winiarskich z około sześcioma tysiącami hektarów winorośli i ponad trzydziestoma producentami wina.
Źródłem wody dla wielu winnic jest rzeka Bremer. Region posiada klimat umiarkowany, powietrze chłodzone jest bryzą pochodzącą z południa. Dzięki gliniastym glebom powstają tu znakomite regionalne wina, w szczególności z odmian cabernet sauvignon i shiraz, charakteryzujące się wybitnie miękkimi taninami i pełnymi aromatu owocami oraz doskonałą głębią koloru. Dość dobrze udaje się również uprawa verdelho, zyskująca coraz większy rozgłos.

Odważne winiarstwo

W Australii Południowej istnieją 704 jednostki posiadające licencję na produkcję wina (wiele z nich to holdingi mające więcej niż jedno takie pozwolenie) i ponad 3400 producentów winogron (wielu z nich to małe przedsiębiorstwa niezatrudniające dodatkowych pracowników). Region stanowi także centrum innowacji myśli winiarskiej i może pochwalić się różnorodnością stylu win w każdej kategorii – zarówno jakościowej, jak i cenowej. Tutaj winiarze mają niezwykle silną świadomość rynku.
I choć w latach 70. ubiegłego stulecia Australijczycy, wchodząc z impetem na międzynarodowe rynki, głosili wielkość shiraza i chardonnay, to teraz udowadniają, że nie samym shirazem czy chardonnay człowiek musi żyć. Nieobce są im bordoskie kupaże, nie obawiają się uprawiać odmian włoskich (sangiovesewłoska odmiana czerwonych winogron.Jest to jedna z najważn... (...), barbera, nebbiolo). Nie krępują ich biurokratyczne przepisy ani wiekowe tradycje. Liczy się teraźniejszość i najnowsze rozwiązania technologiczne zarówno w winnicy, jak i w winiarni. Co niemożliwe w Starym Świecie, często świetnie działa w Nowym.

Gdy uczeń przerósł mistrza…
Znamienny zwrot kierunku produkcji, jakiego dokonali Australijczycy w latach 70. ub. wieku, również był podyktowany prawami rynku. Produkując głównie wina wzmacniane (jeszcze na początku lat 60. stanowiły one ponad 70 proc. produkcji!) i odnosząc błyskawiczne sukcesy na rynku angielskim, winiarze australijscy wiedzieli jednocześnie, że w skali światowej takie wina to jednak produkt niszowy. Dostrzegli szansę w winach stołowych, prostych, nienachalnych, ale jakościowych – takich, jakich szukają klienci – i niebawem stali się w tej dziedzinie ekspertami, zdobywając kolejne światowe rynki.
W latach 80. ubiegłego stulecia pod auspicjami Australian Wine Research Institute w Adelajdzie powstał ośrodek kształcenia przyszłych winemakerów – jak się później okazało winemakerów „latających”. Jego sława szybko się bowiem rozprzestrzeniła i dotarła na Stary Kontynent. Winiarze francuscy i hiszpańscy zaczęli zapraszać młodych wykształconych Australijczyków do pracy w swych winnicach. Szczęśliwie pory winobrania na półkulach południowej i północnej wypadają w różnym czasie i Nowy Światpopularne, zbiorcze określenie pozaeuropejskich państw win... przyszedł w sukurs Staremu.